سرزمين هندوستان و بنگلادش مىرويد و طبيعت آن گرم است . « 1 » اين گياه ، سرخ رنگ و سياه فام است و تُند مزه و خوشبوى و سبك وزن . خولنجان و « خسرودارو » يكى است . « 2 »
خواص درمانى : لطيف و بادشكن است و بوى دهان را خوش كند . همچنين با معده سازگار است و خوراك را هضم مىكند و در علاج قولنج و درد كليه نيز نافع است . « 3 » اگر خولنجان را ساييده و بخورند ، درد معده را تسكين دهد و كليه و اعضاى دستگاه گوارش را تقويت كند . بول را كم شبادرارى را درمان و صدا را صاف نمايد . سردردهاى رطوبى را تسكين دهد و درمانى قاطع براى آروق است . درد كمر و رماتيسم و سياتيك را درمان مىكند و تكلم را نيز سرعت مىبخشد . خولنجان بدن را در برابر ابتلا به مرض سرطان مقاوم مىسازد و سرعت پيشرفت آن را نيز كم مىكند . اگر آن را در دهان نگه داشته و بمكند ، بوى بد دهان را بر طرف مىسازد . چنانچه مقدارى از پودر آن را بخورند و يك تكه از آن را دائم در دهان نگاه دارند ، لكنت زبان را درمان مىكند . آن را مانند غبار نرم ساييده سپس با كمى روغن زيتون مخلوط نموده و هر شب بر پوست صورت بمالند تا كك مك صورت بر طرف گردد . « 4 »
خطمى « 5 »
نمايش تصوير
خطمى نباتى است كه چون گياه « اشنان » از آن دستشوى سازند و به پارسى بدان « خيرى » و « خيرو » گويند . برگهاى آن دايرهاى و ريز است و ساقه آن تا يك گز ارتفاع دارد و لعاب آن لزج و شكوفهاش سرخ و شبيه به گل سرخ است . « 6 »
هامش
( 1 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 486 ؛ بنگريد به : احمد قهرمان ، تطبيق نامهاى كهن گياهان دارويى با نامهاى علمى ، ج 1 ، ص 139 .
( 2 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، كتاب دوم ، ص 342 ؛ بنگريد به : ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 250 .
( 3 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، كتاب دوم ، ص 342 ؛ بنگريد به : ابنبطلان بغدادى ، تقويم الصِحه ، ص 40 و 41 .
( 4 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 487 .
( 5 ). Althaea sp .( 6 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 274 و 275 .