تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 155

مساهمون:

ص١٥٥
داخل ادرار را كه از ضعف جگر باشد ، بر طرف مىسازد . چنانچه هر روز سه بار صورت را با آب جوشاندهء آن بشويند ، لك‌هاى قهوه‌اى صورت را به‌مرور از بين مىبرد . ماليدن لعاب آن بر عضو سوخته‌شده ، در بهبود آن مؤثر است و از سوزش زخم مىكاهد . ريشهء بارهنگ : پنجاه تا صد گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كرده و روزى سه بار يك فنجان از آب صاف‌كردهء آن را بنوشند ؛ چرا كه اثر نرم‌كننده دارد و قابض و آرام‌بخش و تب‌بر است و خون را تصفيه مىكند و براى اسهال ساده نيز مفيد است . اگر آب آن را با آب برگ بارهنگ مخلوط نموده و در دهان مزه‌مزه كنند ، براى كاهش ورم مخاط دهان و تسكين درد دندان مؤثر است . چنانچه آب جوشاندهء آن را در دهان نگه دارند ، درد دندان را تسكين دهد و لثه را نيز تقويت كند . « 1 » احتياط مصرف : واكنش‌هاى حساسيتى به‌صورت ناراحتىهاى پوستى ايجاد مىكند و برگ‌هاى سبز و دانه آن نيز حساسيت‌زاست .

پرسياوشان « 2 »

نمايش تصوير گياهى است نازك كه در نزديكى جويبار و رودخانه مىرويد و به گشنيز سبز شبيه است ، ولى شاخه‌هايش سرخ و مايل به سياهى است . اين گياه ساقه و گُل و شكوفه و ميوه ندارد و خاصيت درمانىاش را زود از دست مىدهد . « 3 » پرسياوشان را به عربى « شعرالجبار » به رومى « اذويانطون » و به يونانى « بوليطرخن » گويند . جبريل گويد : رستنگاه پرسياوشان در سايه‌ها و آب چاه‌ها و چشمه‌ها و جوىهاست . برگ آن نيز شبيه به برگ كرفس است ، اما باريك‌تر از آن . « 4 »
هامش
( 1 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 157 . ( 2 ). Adiantum Capillus veneris L .( 3 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، كتاب دوم ، ص 95 ؛ بنگريد به : محمد مؤمن حسينى ، تحفهء حكيم مؤمن ، ص 150 . ( 4 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 122 و 123 ؛ بنگريد به : احمد قهرمان ، تطبيق نام‌هاى كهن گياهان دارويى با نام‌هاى علمى ، ج 1 ، ص 75 و 76 .
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 155 | شهاب الدين دميرچى