است . براى معالجهء دردهاى سرد و گرم مثانه نيز بابونه را بر آن مىبندند . اگر در آبِ بابونه نشينند ، يا آن را ميل كنند ، قاعدهآور است و در خروج نوزاد و جفت مؤثر است . روغن بابونه را بر تن مىمالند و در اواخر تبهاى كهنه نيز آن را مىخورند تا تب فروكش كند . براى تبهاى سبك نافع است ، اما در تبهاى بسيار شديد و در ورمهاى گرمِ رسيده ، اثرى ندارد . « 1 »
اگر بيست تا سى گرم از بابونه را در سيصد گرم آب جوش دَم كنند و آب صافكردهء آن را سه قسمت نموده و صبح و ظهر و شب قبل از غذا بنوشند ، محرك و رقيقكننده است . همچنين در ضعف هاضمه و هيسترى و براى تسكين تبهاى نوبهاى نيز سودمند است و موجب افزايش ترشح صفرا مىگردد و از طاعون نيز پيشگيرى مىكند . مسكن درد مثانه است و سنگ آن را خُرد مىكند و براى رفع درد معده نيز نافع است . اگر آن را همراه با چاى دَم كنند و بنوشند ، بادشكن و معرق است . خوردن آن سرفه را تسكين مىدهد و ناراحتىهاى سينه و تنگى نفس را بر طرف مىسازد .
اگر يك كيلو از آن را در يك ليتر آب به مدت بيست دقيقه بجوشانند و سپس بر سر بمالند ، براى شفاف و طلايى كردن رنگ موهاى بور ، و بور كردن رنگ موهاى بلوطى مؤثر است . آب جوشاندهء غليظ آن نيز براى شستشو و ضدعفونى و التيام زخم تأثير بسزايى دارد . اسانس بابونهء رسمى براى درمان رماتيسم و از بين بردن نفخ و « كوليت » « 2 » مؤثر بوده و از آن نيز براى ضدعفونى كردن مخاط دهان و لثهها پس از كشيدن دندان و جراحىهاى دهان استفاده مىشود . چنانچه روغن بابونه را در گوش بچكانند ، براى تسكين درد گوش بسيار نافع است و اگر چند قطره از آن در بينى ريخته شود ، براى رفع بىخوابى سالمندان ، درمانى مؤثر است . ماليدن آن بر روى عضو براى درمان « لقوه » « 3 » و پيچيدگى عصب و ورم قسمت سفلاى بدن نيز مفيد است . « 4 »
هامش
( 1 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، ج 2 ، ص 84 .
( 2 ) . ورم مخاط رودهء بزرگ كه معمولًا با دفع بلغم و خون و چرك همراه است .
( 3 ) . فلج و رعشهء يك طرف صورت را گويند .
( 4 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 167 و 168 ؛ محمدصادق رجحان ، چكيدهء نكات برتر و برجستهء دارو و درمان گياهى ، ص 15 ، 29 ، 55 و 73 .