تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 150

مساهمون:

ص١٥٠
اسطوخدوس ، كرم‌هاى داخل شكم را مىكُشد و ورم را بر طرف مىسازد . همچنين پوست را جلا مىدهد و ماده‌هاى غليظ را لطيف مىگرداند و دمل‌ها را مىپزاند . شربت آن نيز بلغم و سودا را دفع مىكند . البته اسطوخدوس كمى قابض است و به همين رو عضلات شكم راقوى مىگرداند . « 1 »

بابونه « 2 »

نمايش تصوير بابونه در قديم نام‌هايى مختلف داشت : أَقحوان ، بابونج ، بابونهء گاوچشم ، بهار و كافورى نر . بابونه گياهى است با گل‌هاى زرد ، سفيد و ارغوانى كه از برگ‌هاى بابونه قرص مىسازند و ساقه آن را مىخشكانند و نگاه مىدارند . جالينوس مىگويد : « قوت بابونه در لطافت به قوت گل نزديك است ، ولى بابونه ، گرم است و گرمىاش چون گرمى روغن زيتون به حالت اعتدال است . » اين گياه اغلب در زمين‌هاى خشن و نزديك به كنارهاى زمين مىرويد و در بهار برداشت و جمع‌آورى مىشود . « 3 » اين گل را انواعى است : گل بابونه رسمى : گياهى است يك ساله از خانوادهء «
compositae
» و به بلندى يك متر . برگ‌هاى آن سبز بُريده‌شده و بسيار نازك شبيه به برگ « شِبت » است . گل‌هاى آن نيز بسيارريز همانند داودىها و انواع ديگر بابونه‌هاست كه در يك طَبَق مدور كوچك قرار دارد . هر طَبَق دو نوع گل دارد : گل‌هاى سفيد كه در قسمت خارجى دايره و كمى متمايل به‌طرف پايين ، آويزان است و گل‌هاى زرد متمايل به قهوه‌اى كه در وسط دايرهء مركزى قراردارند و بسيار معطرند و در فصل‌هاى بهار و تابستان مىرسند . اين گياه ، بومى اروپاست ودرساير مناطق دنيا از جمله چين ، جاوه و ژاپن كاشته مىشود . در نواحى اروپا و آسيا و همچنين در برخى از مناطق شمالى و جنوبى ايران به طور خودرو مىرويد و در باغچه‌ها
هامش
( 1 ) . موفق‌الدين ابومنصور علىالهروى ، الابنيه عن حقايق‌الادويه ، ص 19 . ( 2 ). Chamomelum .( 3 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، ج 2 ، ص 84 .
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 150 | شهاب الدين دميرچى