ممدوححافظ شيرازى بوده است .
در ميان تأليفات انصارى مىتوان از اين آثار نام برد : تحفة السلاطين كه يك جزوهء كالبدشناسى است و نيز مفتاحالخزاين كه آن را در سال 1366 ميلادى به پايان رسانيده است . در كتابخانهء بودليان در آكسفورد ، دو نسخه از كتاب اخير موجود است . اين اثر به سه فصل تقسيم شده كه فصل اول آن به داروهاى بسيط ، فصل دوم به تصفيهء آنها و فصل سوم نيز به داروهاى مركب اختصاص يافته است . انصارى سه سال بعد در اين كتاب تجديدنظر كرد و به فصل سوم آن مطالب بسيارى افزود . وى در سال 1403 ميلادى درگذشت . « 1 »
قاسم ابونصر هروى : وى مؤلف كتاب ارشادالزراعه است . هروى شايد اولين ايرانى باشد كه افزون بر ذكر گياهان دارويى ، به گياهان كشاورزى و زراعى و درختان ميوه نيز توجه كرده است . در اين كتاب 79 گياه را از غلات ، سبزىها ، ميوهها ، درختها ، درختان زينتى ، گلها و گياهان دارويى ذكر كرده و به شرح هر يك پرداخته است . هروى به مفهومى نزديك به « گونه » يا نوع گياه توجه نموده كه تا آن زمان كمتر سابقه داشته است . او گياهان را به انواع كاشتهشده تقسيم نموده و آنگاه گياهان كاشتنى را كه خود مىشناخته ، به تفصيل شرح داده است . هروى در نگارش شرحها دقتى بسيار داشت . مثلًا وى براى انگور نزديك به 100 نوع و براى خربزه و زردآلو به ترتيب 58 و 33 نوع را ذكر مىكند . « 2 »
محمد مؤمن تنكابنى : وى حكيم و پزشك شاه سليمان صفوى و يكى از دانشمندان برجستهء تاريخ داروشناسى « 3 » گياهى ايران است . تنكابنى در كتاب خود به نام تحفهء حكيم مؤمن ، اطلاعات پزشكى هندى و يونانى - اسلامى را كه بيشتر شامل گياهان دارويى است ، با نتايج تجربيات و كشفيات خود تلفيق نمود و برآنها نيز به نظم الفبايى شرحى نوشت . اين كتاب شامل 1520 باب اصلى است كه 940 باب آن به گياهان دارويى و مشتقات آنها اختصاص دارد و در آن حدود 5750 عنوان دارو نيز ذكر شده است . همچنين در اين اثر نزديك به
هامش
( 1 ) . سيريل الگود ، تاريخ پزشكى ايران و سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 409 و 410 .
( 2 ) . احمد قهرمان ، تطبيق نامهاى كهن گياهان دارويى با نامهاى علمى ، ج 1 ، ص 7 .
( 3 ). Pharmacologie .