( 4187 ) 8 - محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن ابن محبوب ، عن هشام بن سالم ، عن أبي بصير قال : سألت أبا جعفر عليه السّلام عن مدبّر قتل رجلا عمدا . فقال : يقتل به . قال : قلت : فإن قتله خطأ . قال : فقال : يدفع إلى أولياء المقتول فيكون لهم رقّا إن شاؤوا باعوه و إن شاؤوا استرقّوه . و ليس لهم أن يقتلوه . قال : ثمّ قال : يا أبا محمّد إنّ المدبّر مملوك .
( 4188 ) 10 - محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن ابن محبوب ، عن أبي محمّد الوابشي قال : سألت أبا عبد اللّه عليه السّلام عن قوم ادّعوا على عبد جناية يحيط برقبته ، فأقرّ العبد بها . قال : لا يجوز إقرار العبد على سيّده . فإن أقاموا البيّنة على ما ادّعوا على العبد أخذ العبد بها أو يفتديه مولاه .
شرح
* ( 4187 ) * 8 - به ابو جعفر باقر ( ع ) گفتم : بردهاى كه از خواجهء خود نويد گرفته تا بعد از مرگ او آزاد باشد اگر مردى را از روى قصد و عمد بكشد ، چه حكمى دارد ؟ ابو جعفر گفت : بايد آن برده را به قصاص برسانند .
من گفتم : اگر از روى خطا كشته باشد ، چه صورت دارد ؟ ابو جعفر گفت :
برده را به صاحبان خون مىسپارند تا بردهء آنان باشد : اگر خواستند او را بفروشند و اگر خواستند به بردگى نگه دارند ، ولى حق ندارند او را بكشند .
ابو جعفر گفت : اى ابو محمد ، اينرا بدان : بردهاى كه نويد آزادى دارد ، حكم بردگان بر او جارى مىگردد .
* ( 4188 ) * 10 - به ابو عبد الله صادق ( ع ) گفتم : اگر جماعتى مدعى باشند كه بردهء فلانى بردهء ما را كشته است و آن برده اعتراف كند كه من از راه خطا بردهء آنان را كشتهام ، اين فرع فقهى چه حكمى دارد ؟ ابو عبد الله گفت : اعتراف برده بر ضرر خواجهاش مسموع نخواهد بود ؛ اگر آن جماعت دو شاهد عادل بياورند كه بردهء فلانى بردهء اين جماعت را كشته است برده را مأخوذ مىدارند ، و يا خواجهاش بردهء خود را باز خريد مىنمايد و بهاى او را مىپردازد .