بِالْأُنْثى » * *
[ البقرة : 178 ] قال : فقال : لا يقتل حرّ بعبد و لكن يضرب ضربا شديدا و يغرم ثمنه دية العبد .
شرح
در برابر آزاد ، برده در برابر برده ، زن در برابر زن . » آن سرور گفت : يعنى ، مرد آزاده به خاطر كشتن برده قصاص نمىشود ، ولى بايد شديدا تعزير شود و بهاى برده را بپردازد كه خونبهاى برده همان قيمت برده خواهد بود .
شرح : قرآن مجيد در سورهء مائده ، آيهء 45 مىفرمايد : « در تورات مسجل كرديم بر يهودان كه جان را بايد در مقابل جان بستانند ، و چشم را در مقابل چشم ، و بينى را در مقابل بينى ، و گوش را در مقابل گوش ، و دندان را در مقابل دندان ، و ساير جراحتها را بر همين منوال قصاص و برابر كنند . » لذا بر يهوديان و نصرانيان مسجل بود كه مرد را در مقابل زن بكشند ، بىتفاوت و بىگرفتن سرانه ، حتى در مورد اعضاء و جوارح همين تساوى را رعايت نمايند . اين حكم الهى دربارهء مسلمين نيز قاطعيت دارد ، جز آنكه با نزول آيهء 178 سورهء بقره به اين صورت اصلاح شد كه مسلمانان در اجراى قصاص و ديات ، آزادگان را با آزادگان برابر بدانند ، و بندگان را با بندگان برابر بگيرند نه با آزادگان ، و زنان را با زنان برابر بگيرند نه با مردان . پس اگر آزادهاى زر خريدى را بكشد ، قاتل را نمىكشند ؛ چرا كه قرآن بصراحت گفت : « آزاده را در مقابل آزاده قصاص كنند . » بلكه فقط بايد بهاى برده را از او دريافت كنند ، آن هم در صورتى كه بهاى برده از خونبهاى آزاده تجاوز نكند اما اگر بردهاى مردى آزاده را بكشد ، مىتوانند قاتل را بكشند ؛ زيرا در صورتى كه كشتن برده در مقابل برده روا باشد ، در برابر آزاده به طريق اولى روا خواهد بود . و براساس حكم تورات است كه اگر مردى زنى را بكشد ، مىتوانند قاتل را بكشند ؛ چرا كه قرآن مجيد در مادهء اصلاحى نگفت : « و مرد در مقابل مرد » ؛ پس قانون تورات كه جان را بايد در برابر جان بستانند در اينجا حاكم است ، اما رعايت برابرى زن با زن ايجاب مىكند كه مازاد خونبهاى مرد را به وارثانش تسليم نمايند . و نيز اگر زنى مردى را بكشد ، مىتوانند زن را بكشند ؛ زيرا در صورتى كه كشتن زن در مقابل زن روا باشد ، كشتن او