رجل كان له أب مملوك و كانت لأبيه امرأة مكاتبة قد أدّت بعض ما عليها .
فقال لها ابن العبد : هل لك أن أعينك في مكاتبتك حتّى تؤدّي ما عليك به شرط أن لا يكون لك الخيار على أبي إذا أنت ملكت نفسك ؟ قالت ؛ نعم .
فأعطاها في مكاتبتها على أن لا يكون لها الخيار عليه بعد ما ملك ؟ قال :
لا يكون لها الخيار ، المسلمون عند شروطهم .
( 3465 ) 14 - و بإسناده ، عن ابن محبوب ، عن مالك بن عطيّة ، عن أبي بصير قال : سألت أبا جعفر عليه السّلام عن رجل أعتق نصف جاريته ، ثمّ إنّه كاتبها على النصف الآخر بعد ذلك . قال : فقال : فليشترط عليها أنّها إن عجزت عن نجومها فإنّها تردّ في الرّق في نصف رقبتها . قال : فإن شاء كان له في الخدمة يوم و لها يوم إن لم يكاتبها . قلت : فلها أن تتزوّج في تلك الحال ؟ قال : لا .
شرح
پرداخته است . پسر اين بردهء زرخريد به زنپدر خود مىگويد : آيا دوست دارى كه در پرداخت اقساط آزادى ياريت دهم با اين شرط كه بعد از تحصيل آزادى حقى به رد و قبول شوهرت نداشته باشى ؟ و آن كنيز بپذيرد . و فرزند به زنپدر خود يارى دهد با همين شرط كه از حق انتخاب خود بگذرد ، اين معامله چه صورت دارد ؟ ابو عبد الله گفت : مسلمان در برابر شرط خود وفادار مىماند .
* ( 3465 ) * 14 - به ابو جعفر باقر ( ع ) گفتم : خواجه ، نيمى از كنيز خود را آزاد مىكند و بعدا براى آزادى آن نيم ديگر سندى تنظيم مىكند .
ابو جعفر گفت : مىتواند شرط كند كه اگر از پرداخت اقساط خود عاجز و درمانده شد ، مجددا يك نيمهء او به بردگى بازگردد . ابو عبد الله گفت : و اگر خواجه نخواهد براى آزادى كنيزش سند تنظيم كند ، مىتواند يك روز در ميان او را به خدمت خود نگهدارد . من گفتم : اگر سند تنظيم كند ، كنيزش مىتواند شوهر بگيرد ؟ ابو عبد الله گفت : نه . تا اقساط آزادى خود را كاملا