عن أحمد بن محمّد جميعا ، عن الوشّاء قال : سألت الرّضا عليه السّلام عن رجل يشتري من رجل أرضا جربانا معلومة بمائة كرّ على أن يعطيه من الأرض . فقال :
حرام . قال : قلت له : فما تقول جعلني اللّه فداك أن أشتري منه الأرض بكيل معلوم حنطة من غيرها ؟ قال : لا بأس .
( 2795 ) 9 - محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن محمّد بن سهل ، عن أبيه قال : سألت أبا الحسن موسى عليه السّلام عن الرجل يزرع له الحرّاث الزعفران ويضمن له أن يعطيه في كلّ جريب أرض يمسح عليه وزن كذا وكذا درهما .
شرح
گندم از محصول همين زمين به مالك بدهد ، اين معامله چه صورت دارد ؟
أبو الحسن گفت : اين معامله حرام است . من گفتم : قربانت شوم . بفرمائيد كه اگر در بهاى زمين چند بشكه گندم از محصول جاى ديگر به مالك بدهد ، معامله چه صورت پيدا مىكند ؟ أبو الحسن گفت : مانعى ندارد .
شرح : اگر قرار باشد كه در بهاى زمين مزروعى چند تن از محصول همين زمين بپردازند ، اين معامله تا فصل برداشت محصول معلق مىماند ودر نتيجهء اين تعليق ، صاحب زمين در محصول زمين شريك خواهد ماند كه اگر در تحويل بها تأخيرى رخ دهد ويا ميزان محصول به حد كافى بالغ نشود ، معامله فسخ شود وبراساس سنت مزارعه ، محصول را تقسيم كنند .
پس اگر خريدار زمين بخواهد از محصول زمين ، بهاى زمين را تحويل دهد ، در واقع قسمتى از بهاى زمين را از كيسهء فروشنده پرداخت خواهد كرد .
* ( 2795 ) * 9 - به أبو الحسن امام كاظم گفتم : اگر كارگر كشاورز ، براي صاحب زمين به كشت زعفران بپردازد وتعهد كند كه در هرجريب زمين چند مثقال زعفران به أو بدهد ، با اينكه گاهى كم مىآورد وغرامت مىكشد وگاهى زياد مىآورد وسود مىبرد ، اين تعهد چه صورت دارد ؟