( 2789 ) 2 - محمّد بن يحيى ، عن محمّد بن الحسين ، عن صفوان ، عن إسحاق بن عمّار ، عن أبي بصير ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : لا تستأجر الأرض بالتمر ولا بالحنطة ولا بالشعير ولا بالأربعاء ولا بالنطاف . قلت : وما الأربعاء قال : الشّرب ، والنطاف فضل الماء . ولكن تقبّلها بالذهب والفضّة . والنصف والثلث والربع .
( 2790 ) 3 - أبو عليّ الأشعريّ ، عن محمّد بن عبد الجبّار ، عن صفوان ،
شرح
وهم از نظر جهالت منافع مخدوش است ، امامان شيعه ، حتى المقدور دستور مىدهند كه در عوض سند اجاره ، قبالهء تعهد تنظيم شود وبراساس نصف ، ثلث ويا ربع وخمس ، حق مالك وزارع مشخص شود ، وگرنه اجارهبهاى زمين را با سكهء طلا ونقره مقرر كنند ، تا معاملهء عرفى جنبهء رسمي والزامي پيدا كند وارزيابى منافع قطعي شود ودر فصل برداشت محصول ، كسى به بهانهء غبن وجهالت معامله را فسخ نكند . در اين زمينه به حديث شمارهء 1389 و 2733 و 2810 مراجعه شود تا ضمانت طلا ونقره روشن شود . اين بحث ادامه دارد .
* ( 2789 ) * 2 - أبو عبد اللّه صادق ( ع ) گفت : زمين مزروعى را با خرما وگندم وجو اجاره مكن ونه با حقّابهء رود وما زاد آب سد . من گفتم :
ما زاد آب سد وحقّابهء رود چيست ؟ أبو عبد اللّه گفت : سهمى كه از آب رود براي زمين مقرر مىشود وسيلابى كه در پشت سد جمع مىشود وصاحب سد به ما زاد آن نيازى ندارد . أبو عبد اللّه گفت : زمين مزروعى را با دينار طلا ودرهم نقره اجاره كن ويا با نصف محصول ويكسوم آن ويك چهارم آن تا با مزارعهء شرعي منطبق باشد .
توجه : به حديث شمارهء 2824 مراجعه شود .
* ( 2790 ) * 3 - أبو عبد اللّه صادق - صلوات اللّه عليه - گفت : زمين مزروعى