نفقهء اقارب
مسأله 1 - نفقه دادن به پدر و مادر و هر چه بالا رود و آن شرحى كه مىآيد واجب است .
همچنين نفقهء اولاد ، و اولاد اولاد هر چه پايين رود ، چه پسر باشند و چه دختر ، و چه صغير و چه كبير ، چه مسلمان و چه كافر واجب است . ولى نفقه دادن به غير از اين دو دسته واجب نيست . هر چند كه اين كار مستحب است به خصوص در مورد اقاربى كه از او ارث مىبرند .
مسأله 2 - در نفقهء واجب دادن به اقارب شرط اين است كه فقير و محتاج باشند به اين صورت كه در حال حاضر غذاى روز خود را نداشته باشد . بنابراين نفقه دادن به كسى كه در حال حاضر مىتواند ما يحتاج خود را تأمين نمايد لازم نيست هر چند كه قوت يكسالهء خود را نداشته باشد و به همين دليل جايز است كه از طريق زكات و . . . ارتزاق نمايد . ولى آن دسته از اقارب واجب النفقه كه در حال حاضر غذاى روز خود را ندارند امّا قادر به تأمين آن هستند در صورتى كه اين قدرت از راهى به جز راه كسب و كار همانند قرض گرفتن ، گدايى باشد ، بدون ترديد اين قدرت به كسب روزى مانع از اتفاق به آنها نمىگردد ، امّا اگر هم قدرت به كسب روزى دارند و فقر آنها فقط به اين خاطر است كه مىبايست به دنبال كارآموزى و تحصيل شغل مىرفتند ولى اين كار را نكرده اند و بنابراين فقير ماندهاند ، نيز باز اشكالى در نفقه دادن به آنها نيست و همچنين است در جايى كه كسب روزى براى آنها ممكن است امّا تحمل آن برايشان طاقت فرسا است .
نظير كسب روزى از راه كارگرى و كارهاى سنگين و يا آنكه به آن سختى هم نيست امّا شأن آنها مناسبت ندارد ، و به همين جهت است كه دست به اين كار نزدهاند ، در اين صورت نيز واجب است نفقه او را هم پرداخت نمايند . امّا اگر توانايى انجام كار و كسب روزى با كارى هم شأن خود دارد ولى به خاطر راحتطلبى دست به آن كار نزده باشد ، در اين صورت نفقه بر آن واجب نيست . بله ، اگر وقت كار آنها گذشته باشد و براى چند روزى قادر به تأمين خود نيستند بايست نفقهء آنها پرداخت گردد ، و اگر ناتوانى را براى كسب روزى خودشان مهيا كرده باشند مانند آنكه كار كردن را ترك گفته باشند نه به خاطر راحتطلبى بلكه به خاطر اينكه مشغول به امور دنيوى و يا دينى و طلب علم واجب و غيره . . . رفته باشند ؛ وجوب دادن نفقه به آنها ساقط نمىشود .
مسأله 3 - زنى كه ازدواج با مردى كه هم شأن و كفو اوست ، برايش ممكن است و چنين شوهرى نيز وجود دارد كه او با ازدواج نمايد چه دائم و چه منقطع ، آيا حكم كسى را دارد