حد متعارف امثال او باشد .
مسأله 9 - ظاهراً يكى از مخارجى كه همسر به آن نياز دارد ، هزينه استحمام است ، چه براى غسل و چه براى نظافت ، و اين حكم در جايى صادق است كه استحمام در خانه عرف نباشد و به جهتى غير ممكن باشد مانند سرما و . . . يكى ديگر از هزينههايى كه بر مرد واجب است ، هزينهء گرمايش است مانند هيزم و زغال . ديگرى هزينهء داروهايى كه زن به صورت متعارف به آن نياز پيدا مىكند ، بله على الظاهر برخى از هزينههاى سنگين درمان كه برخى به آن مبتلا مىشوند ، جزء نفقهء واجب شوهر نيست ، به خصوص زمانى كه هزينهء درمان بسيار پر هزينه باشد ، آيا دستمزد رگ زدن و حجامت در صورتى كه به آن نياز داشته باشد نيز جزء همين هزينههاست يا هزينههاى متعارف ؟ البته مسأله محلّ اشكال و تأمل است .
مسأله 10 - زوجه در هر روز مالك هزينههاى آن روز است و پرداخت آن برعهده شوهر لازم است . نفقهء هر روز نيز مقدارى است كه چيزى از آن براى فرداى آن روز باقى نماند ، در صورتى كه هم كه بماند ، مال شوهر است و بايست به او باز پس گردد و از مالكيت زوجه خارج مىگردد . مالكيت زوجه نيز به آن مقدار از نفقه مشروط به تمكين از شوهر است پس مالكيت او متزلزل است . حال زن حق دارد روزانه اين ميزان از نفقه را از شوهر طلب كند و اگر زن از شوهر تمكين نمايد و شوهر اين نفقه را نپرداخت بدهكارى به ذمهء شوهر ثابت مىگردد . و تا زمانى كه زن تمكين نمايد و شوهر آن نفقه را نپردازد ، بدهكارى به آن نفقه بر ذمهء زوج هست . چه زن آن را طلب كرده باشد و چه نه ؟ و چه حاكم ميزان نفقهء را مشخص كرده باشد و چه نه . و فرقى ندارد كه شوهر متمكّن باشد يا فقير . و اگر فقير باشد زن به او مهلّت مىدهد كه مرد متمكّن گردد ، ولى نسبت به نفقهء روزهاى آينده هيچ زنى مالك آن نيست و حتى حقّ مطالبه هم ندارد .
مسأله 11 - در صورتى كه شوهر نفقهء چند روز مانند يك هفته و يا يك ماه را به آن زن پرداخت نمايد و زوج نيز تمامى آن را هزينه ننمايد و بعد از گذشت مدّت مذكور مقدارى از آن باقى مانده باشد ، چه اينكه از جاى ديگر خرج كرده باشد و چه اينكه ديگرى مخارج او را پرداخت كرده باشد . هر چه از آن خرجى باقى مانده باشد ؛ مال زن است و شوهر حق ندارد از او مطالبه نمايد . و اين حكم زمانى هم كه زن كم خرج كرده باشد و چيزى از آن نفقه باقى باشد ، نيز جارى است . بله در صورتى كه تمام آن مدّت به سر آيد زن ناشزه شود و يا يكى از آنها از دنيا بروند ، و يا اينكه شوهر زن را به صورت بائن طلاق دهد ، هر چيزى كه زن از مرد گرفته نسبت به ايام گذشته و آينده تقسيم مىشود و هر چه كه از آينده شد ، از زن مطالبه مىشود ، و حتى اين حكم نيز در نفقهء يك روز هم جارى
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 432
مساهمون: السيد الخميني
ص٤٣٢