مرد منكر آن گردد قول مرد با سوگند مقدّم مىگردد . و مرد هم مىتواند سوگند را از خود دفع نمايد و به جاى آن مىتواند شاهد اقامه نمايد مانند اينكه زن ادعا نمايد كه دخول از قُبُل صورت گرفته و مرد شاهد اقامه نمايد كه زن باكره است .
مسأله 18 - اگر زن و مرد در اصل مهريه اختلاف نمايند ، زن بگويد كه مهريه معين شده است و مرد بگويد هنگام عقد مهرى ذكر نشده است در صورتى كه اين اختلاف قبل از دخول به زن باشد ، قول مرد مقدم مىشود البته با سوگند ، و اگر بعد از دخول باشد زن را وادار مىكنند كه ميزان مهريه را معين نمايد ، و بعيد نيست بگوييم تا زمانى كه مقدار مهريه را معين ننمايد ادعاى زن مسموع نيست و فقط به اين كه ادعاى طلب مهريه نمايد و ميزان آن را نيز معين نكند از او پذيرفته نمىشود . حال ، اگر ادعاى خود را تفسير نمايد و مقدار مهرى كه معين كند از مقدار مهرالمثل بيشتر نباشد حكم به نفع زن مىشود ، و مرد بايست آن مقدار پرداخت نمايد . همچنين از مرد انكار و اصل مهريه مسموع نيست .
بله اگر بعد از اعتراف به اين كه عقدش مهريه داشته ادعا نمايد كه آن را پرداخت كرده است و يا بگويد كه زن ذمه او را از دادن مهريه برىء نموده است اين ادعا از او شنيده مىشود ؛ يعنى اگر بر اثبات گفتهاش اقامه بينه كرد مدعايش پذيرفته مىشود و گرنه حق دارد كه زن راقسم دهد كه نه مهريه را بخشيده و نه آن را پرداخت كردهاى . در اين حالت ادعاى زن اثبات مىشود . حال اگر مرد نكول كرد و سوگند نخورد باز هم ادعاى زن ثابت مىشود . در همين فرض اگر زن از اداى سوگند نكول نمود ، حاكم سوگند را به شوهر رد مىكند اين فرض در جايى است كه ميزان ادعاى زن برابر يا بيشتر از مهرالمثل باشد . بايد زن ادعاى خود را اثبات نمايد و اگر نكرد حق دارد كه شوهر را سوگند دهد .
مسأله 19 - اگر در اصل مهريه توافق دارد كه ضمن عقد مهريه وجود داشته ، امّا در ميزان آن اختلاف داشته باشند قول شوهر با قسم او پذيرفته مىشود . مگر اينكه با موازين شرعى مانند شاهد ، ادعاى خود را اثبات نمايد . همچنين اگر زن مدعى گردد كه مهريهء اين فلان چيز و عين خارجى است و شوهر منكر آن باشد ، اگر زن شاهد نياورد قول شوهر مقدّم مىگردد ، در صورت ايراد قسم .
مسأله 20 - اگر زن و شوهر در نقد و نسيه بودن مهريه با هم اختلاف نمايند و زن مدعى شود كه من با مهريه بدون مدت و حالّ زن مرد شدم و مرد هم با اين ادعا كه به صورت مدّت دار همسر من گشتى . در صورتى كه شاهدى براثبات اين مدّعا نباشد قول زن در صورت قسم خوردن مقدّم به شوهر مىگردد . همچنين است اگر در ميزان مهريه از نظر كمى و زيادى مدّت مهريه اختلاف نمايند و آن مدعى شود كه زمان عقد يك سال شرط شد و مرد بگويد كه اين مدّت دو ساله بوده است .
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 416
مساهمون: السيد الخميني
ص٤١٦