مسأله 8 - اگر شخصى كه مىخواهد زن را عقد نمايد پدر زن را نيز در مهريه شريك قرار دهد ، آنچه به عنوان مهريه داده شده است ثابت است و سهمى كه براى پدر زن مشخص گشته ساقط مىشود و او مستحق چيزى نيست .
مسأله 9 - آن رسمى كه در برخى از شهرها مرسوم است كه پدر و مادر عروس چيزى را از داماد مىگيرند و به آن صفت شيربها مىدهند و در برخى در جاهاى ديگر نيز نامى ديگر براى مىگذارند مهريه نيست و حتى جزء آن هم قرار نمىگيرد . بلكه چيزى است كه اضافه بر مهريه از مرد مىگيرند حكم آن اين است كه اگر دادن و گرفتن آن حالت جعاله را داشته باشد . جعاله در مقابل عملى مباح اشكالى در جواز و حليت آن نيست . و حتى اينكه عامل مستحق جعل آن نيز بشود نيز اشكال ندارد . بايست جعل را به او داد و اگر داده نيز نبايست پس گرفته شود . و اگر هم عنوان جعاله نداشته باشد و فقط به خاطر طيب خاطر دختر و خشنود كردن او به ازدواج باشد و فكر كند كه دختر با خوشحالى پدر و مادرش راضى به ازدواج شود و با اين وجود نيز براى داماد طيب خاطر وجود داشته باشد و با رضايت اين پول را بدهد ، على الظاهر گرفتن آن جايز است . امّا داماد مىتواند تا آن خرج نشده است از آنها پس بگيرد ، حال اگر داماد به دادن آن پول راضى نيست و فقط به خاطر اينكه سنگ اندازى اطرافيان راضى به دادن اين پول شده است ، گرفتن و خوردن اين پول حرام است ، بر داماد جايز است حتى اگر مال تلف شده است به او رجوع و آن را پس گرفته و اگر نباشد ، عوض آن را مطالبه نمايد .
مسأله 10 - در صورتى كه عقد بدون مهريه واقع گردد و جايز است كه طرفين بعد از عقد بر سر مهريه توافق نمايند و مىتواند معادل مهرالمثل باشد و يا كمتر از آن و يا بيشتر از آن ؛ و هر آنچه به آن به توافق برسند حالت مهريه دارد كه در حال عقد ذكر مىشود .
مسأله 11 - جايز است كه مهريه و يا قسمتى از آن را به صورت نقد و مابقى را به صورت نسيه قرار دهند و يا مىتوانند كلًا نسيه و بر ذمّه داماد قرار دهند و در هر زمان و هر كجا كه مدّت آن سرآمد ، زن مىتواند مطالبه نمايد . البته به آن شرط كه مرد توانايى پرداخت آن را داشته باشد بلكه زن مىتواند از شوهر خود تا زمان وصول مهريه تمكين ننمايد چه شوهر پولدار و غنى باشد و چه فقير . بله در صورتى كه برخى از مهريهء خود را گرفته و مقدارى از آن باقى مانده است و يا همهء مهريه به صورت نسيه و مدّتدار باشد ، و وقت آن نيز نرسيده باشد ، زن نمىتواند تمكين نكند .
مسأله 12 - جايز است كه در حال عقد مهريه را به صورت اجمالى ذكر نمايند ، و تعيين كامل آن را به يكى از دو طرف محوّل نمايند . به اين صورت كه زن در حالت ايجاب بگويد خود را به ازدواج تو آوردم به مهريهاى كه خودت حكم كنى و يا بگويد خودم را به
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 414
مساهمون: السيد الخميني
ص٤١٤