تعريف نمايد مگر آنكه از يك درهم كمتر باشد و قبلًا هم گفتيم كه اين گونه چيزها را مىتواند در هر شهرى كه بخواهد تعريف كند .
مسأله 31 - اگر يابنده ، مالك لقطه را بشناسد امّا نه اينكه مىتواند مال را به او برساند و نه به وارثش ، در اين كه آيا مىتواند حكم لقطه به آن جارى سازد به اين معنى كه آيا مخيّر بين امور سه گانه است يا نه و يا حكم مجهول المالك را با آن بار نمايد دو وجه وجود دارد و احتياط آن است كه به حاكم رجوع نمايد .
مسأله 32 - اگر ملتقط بميرد ، اگر مردن او بعد از يك سال تعريف و پيدا نكردن مالك و تملك لقطه باشد ، لقطه به ارث مىرسد ، ولى اگر بعد از تعريف و قبل از تملك باشد ورثه بين آن سه كار مخيّر هستند ولى اگر قبل از تعريف باشد يا در بين آن باشد حكم مجهول المالك به آن جارى مىگردد .
مسأله 33 - اگر مالى را در خانهاى آباد كه شخصى در آن سكونت دارد ، پيدا كند چه ساكن ، مستأجر باشد يا مالك و يا خانه را به عاريه گرفته باشد و هر چند هم غاصب باشد ، واجب است كه به او اطلاع دهد ، و اگر ادعا كند كه مال اوست ، از اوست و بايست به او بدهد و نيازى هم به شهادت نيست . و اگر بگويد من نمىدانم جريان آن مشكل مىشود ، و اگر آن را به كلّى از خود سلب نمايد به اين معنا كه بگويد مال من نيست بنابر احتياط بايست حكم لقطه را به آن جارى ساخت و اين هم به احتياط نزديكتر است كه حكم مجهول المالك را بر آن جارى ساخته و بعد از نااميدى از يافتن مالك ، آن را صدقه دهد .
مسأله 34 - اگر مالى را داخل شكم حيوانى كه به او منتقل شده است پيدا كند ، در صورتى كه آن حيوان غير از ماهى باشد ؛ مانند گاو و گوسفند بايست به مالك قبلى آن اطلاع دهد ، و اگر بگويد كه از من است و يا بگويد كه نمىدانم بايست مال را به او بدهد .
هر چند كه در فرض دوم اقوى آن است مال خود يابنده باشد . همچنين اگر او بگويد كه اين مال من نيست و اگر چيزى از قبيل مرواريد و امثال آن در شكم ماهىاى كه خريدارى كرده است ، ملك خود اوست و ظاهراً حيوانى كه قبلًا ملك كسى بوده است نيز به حكم ماهى است كه كسى آهويى شكار كرده باشد و در شكم او نيز چيزى پيدا كند ؛ و به احتياط نزديكتر آن است كه حكم لقطه و يا مجهول المالك را براى آن جارى سازد .
مسأله 35 - اگر در خانهاى كه در آن سكونت دارد . چيزى را پيدا كند و نداند كه از خود اوست و يا نه و اگر آن را در بيرون خانه يعنى جايى كه براى ميهمانان اختصاص داده است پيدا كند ، لقطه است و بايست حكم لقطه را به آن جارى ساخت . و اگر هم آن را در صندوق و يا حجرهاى خود پيدا كند و نداند كه آيا مال خود اوست يا ديگرى ، مال خود
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 349
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٤٩