باشد .
مسأله 6 - اگر حيوانى را صاحب آن رها سازد كه هر كجا مىخواهد برود و آن هم در بيابان و صحرا گم شود ، اگر به قصد اعراض آن را آزاد گذاشته باشد ، هر يك از مردم مىتوانند آن را گرفته و تملّك نمايند . و اين حكم در مورد هر چيزى است كه صاحبش ، از آن اعراض كرده باشد ، ولى اگر از آن مال اعراض نكرده باشد ، و تنها توانايى دادن آذوقه به آن را ندارد ، و فقط به اين خاطر است كه آن را رها كرده ، و يا اينكه از آن حيوان خيلى كار كشيده و خستهاش كرده است كه همين بسيار اتفاق مىافتد كه انسانها وقتى حيوانشان خفه مىشود زين و يراق آن را بر مىدارند تا بروند . پس اگر مالك آن را در جايى رها كرده باشد كه آب و علف دارد . گرفتن آن به هيچ وجهى جايز نيست . و اگر اين كار را انجام دهد ، غاصب و ضامن است . و حتى اگر آن را بگيرد و رها كند ، ضامن او پابرجاست ، و حكم خرج كردن براى آن و نحوهء گرفتن آن از مالك همان است كه در مسائل آبادى گذشت . ولى اگر مالك حيوان را در جايى به آب و علف رها ساخته باشد ، جايز است كه آن را بگيرد و هر كس آن را بگيرد ، مالك آن مىشود .
مسأله 7 - اگر شخصى به حيوانى برخورد نمايد كه مالك آن را رها كرده است و متوجه نشود كه آيا صاحب آن از آن اعراض كرده يا نه ؟ بايست احتمال دوم را بگيرد بگويد كه گرفتن آن جايز نيست مگر اينكه آن رهايى بدون آب و علف باشد كه در اين صورت گرفتن آن جايز است .
مسأله 8 - اگر در غير آبادى به حيوانى برخورد نمايد كه تشخيص ندهد كه مالك آن را به كدام يك از علل مسائل قبل رها كرده است ، يا اينكه حيوان گم شده است و از دست صاحب گريخته است ؛ احتمال دوم را برآن بار مىكند ، و همهء آنچه كه قبلًا گفتيم را رعايت مىكند . پس اگر مثلًا حيوان ، شتر بزرگى است و توانايى دفاع از خود را دارد ، جايز نيست كه آن را بگيرد ، مگر آنكه حيوان ناسالم باشد و آب و گياهى اطراف او نباشد ، ولى اگر حيوان كوچكى باشد ، جايز است آن را بگيرد ، همانند گوسفند .
لقطهء غير حيوانى
لقطه هر جا كه استعمال شود به همين معنا است . اين معنا ، معناى أخص كلمه لقطه است . در اين نوع ، نبايست مالك مال معلوم باشد ، پس لقطهء غير حيوانى قسمتى از اموال مجهول المالك است و احكام خاص خود را دارد .
مسأله 1 - در لقطه ، گم شدن مال ، لازم است . بنابراين اگر چيزى را از دزد يا غاصب