گرفت ، در همه حال جستجوى صاحب واجب است ، پس اگر از پيدا شدن مالك حيوان نا اميد شد يا بايد خود حيوان را صدقه بدهد و يا اينكه آن را فروخته ، پول حاصل از آن را صدقه دهد ، همانند هر مال مجهول المالك ديگر عمل شود .
مسأله 3 - حيوانى كه داخل خانه انسان مىشود مانند مرغ خانگى و يا كبوتر بنابر ظاهر جزء لقطه محسوب نمىگردد و مجهول المالك است ، پس بايد در مورد صاحب آن جستجو گردد و اگر نااميد شدند بايست از طرف صاحب آن صدقه داده شود .
جستجويى معتبر است كه به مقدار متعارف صورت گرفته باشد . آن به اين صورت است كه از همسايگان سؤال نمايد . همچنين تملّك پرندهاى همچون كبوتر براى كسى كه پرنده رام اوست و نداند آيا صاحب دارد يا نه ، جايز است . واجب نيست در مورد پرندهاى كه در فضا پرواز مىكند به جستجوى صاحب آن پرداخته شود ، همچنين اگر پرندهاى يافت گردد كه نشانهاى دارد مانند اينكه طوق در گردن دارد ، احتياط اين است كه همانند مجهول المالك يا آن رفتار گردد .
مسأله 4 - تا اينجا مسائل حيوانى را گفتيم كه در آبادى يافت شود ، حال مسائل حيوانى كه در غير روستا يافت گردد مانند حيوانى كه در بيابانها ، و يا در بين جادهها و . . . يافت گردد . در صورتى كه آن حيوان ، از حيواناتى باشد كه مىتواند خود را از خطر درندگان كوچك همچون روباه و شغال و گرگ و كفتار و . . . حفظ نمايد چه اينكه به اندازهء شتر بزرگ باشد و يا اينكه مانند اسب و آهو بدود و يا همچون گاو و گاوميش قدرتمند باشد ، دراين حالات گرفتن آن جايز نيست ، البته به آن شرط كه آب و علف براى چريدن داشته باشد و از اين لحاظ حيوان تلف نگردد ، ديگر اينكه حيوان سالم باشد و توانايى يافتن آب و علف را نيز داشته باشد ، در اين صورت هم گرفتن آن جايز نيست . ولى در صورتى كه حيوان همانند گوسفند و يا گوساله و يا كره اسب و . . . باشد و نتواند خود را از خطر درندگان كوچك حفظ نمايد ، مىتوان آن را گرفت و اين كار جايز است . پس بايد در همان محلى كه آن را يافته جستجو نمايد كه صاحب آن را پيدا نمايد . البته ، به شرطى كه انسان در آن اطراف پيدا شود ، اگر صاحب آن را پيدا كرد كه آن را به دومى مىدهد ولى اگر صاحب آن يافت نشد ، مىتواند آن را تملّك نمايد ، بفروشد و يا ذبح نمايد و . . . در صورتى هم كه صاحب آن پيدا شد ، بايست غرامت آن را بر او بدهد ، همچنين مىتواند آن را نگهدارى كند اگر هم تلف شود ، ضامن آن نيست .
مسأله 5 - در صورتى كه شترى را زمانى كه گرفتن آن جايز نيست ، بگيرد ، ضامن آن است و بر او واجب است كه خرج آن حيوان را بدهد ، و در صورتى كه هزينههاى آن را داد نمىتواند از مالك آن ، مطالبه نمايد حتى اگر به اين نيّت كه از او بگيرد ، خرج كرده
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 340
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٤٠