را خالى كند . حتى اگر كسى به او نگويد كه خالى كن و يا اينكه واقف شرط صفت براى طلبه قرار داده باشد و آن طلبه ابتدا آن صفت را داشته باشد ولى بعد از مدّتى از او زائل گردد ؛ مانند اينكه شرط شده باشد كه طلبه تا زمانى كه در اين مدرسه مشغول تدريس و يا درس خواندن است حق سكونت دارد ولى طلبه به خاطر پيرى و بيمارى . . . . . . . . . ديگر نتواند تدريس نمايد و يا درس بخواند . و يا اينكه واقف شروط ديگرى غير از اين موارد را ذكر كرده باشد كه طلبه بايست زمانى كه آن شرايط را از دست داد از آن مدرسه خارج گردد .
مسأله 21 - حق طلبهاى كه در مدرسه ساكن است عرفاً به خاطر بيرون آمدن براى رفع حاجات خود مانند خريد كردن . . . . . . . . . باطل نمىگردد . حتى اگر رحل خود را با خود برده باشد و لازم نيست كه كسى را براى حفظ اين حق در آن مكان بگمارد ؛ اين حق حتى با بيرون رفتن به قصد مسافرت هم باطل نمىگردد . البته سفرى كه معمولى و متعارف باشد مانند رفتن به زيارت يا تحصيل و يا معالجه و . . . . . . . . . . البته باز به آن شرط كه قصد بازگشت داشته باشد ، و اثاثيه خود را هم در آن حجره باقى گذاشته باشد و سفرش نيز آن قدر طولانى نگردد كه عرف ديگر او را مالك آن حجره نداند و موجبات تعطيل موقوفه را بيش از حد اندازه فراهم نكند . واقف هم نبايد براى سفر مدّتى را معين كرده باشد . مانند آنكه شرط كرده باشد كه ساكنين اين مدرسه حق ندارند بيش از يك ماه يا دو ماه سفر كنند و در صورت درازتر شدن سفر حق او باطل مىگردد .
مسأله 22 - كسى كه شرايط مندرج در وقف را داشت ، و در يك حجره ساكن شده است حق دارد كه از شركت فردى ديگر جلوگيرى به عمل آورد ؛ البته به آن شرط كه آن حجره يك نفره باشد حال چه گنجايش دو نفر را نداشته باشد و يا در وقف نامه قيد يك نفر آمده باشد و اگر حجره براى بيش از يك نفر بوده ، حق ندارد از ديگران ممانعت به عمل آورد ، مگر آنكه ظرفيت آن تكميل شده باشد كه در اين صورت مىتواند از حضور بيشتر از آن ممانعت نمايد .
مسأله 23 - رباط ؛ يعنى بنايى كه براى سكونت فقراء به كار مىرود حكم مدارس را دارد . و در غالب اين بناها افراد غريب منظور بودهاند پس اگر فقيرى قبل از ديگران در يكى از اتاقهاى آن سكونت نمايد نسبت به ديگران حق اولويت پيدا مىكند و ديگرى حق ندارد كه او را به اجبار از آنجا بيرون كند ، و سخن در اينكه تا چه زمانى مىتواند در آنجا ساكن باشد و يا چه چيزى باشد بطلان حق او مىگردد و آيا مىتواند از شركت ديگران در آن اتاق ممانعت نمايد يا نه ، مانند همان مباحثى است كه در مدرسه گذشت .
مسأله 24 - يكى ديگر از مشتركات ، آب است و منظور از آب هم رودخانه و شطّهاى
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 334
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٣٤