را به آن بزند و . . . . در ضامن بودن او اشكال وجود دارد . بله ، احتمال ضمان قوى به خصوص در جايى كه مظنهء خطر وجود داشته باشد كه الآن باد تندى مىآيد و يا حيوانى خود را به ظرف آن مىزند و مىريزد .
مسأله 58 - موارد زير از موارد تسبيب نيست . 1 - اينكه شخص درب خانه كسى را باز گذاشته و موجب سرقت از آن خانه شود ، 2 - ديگر آنكه دزد را راهنمايى نمايد كه در فلان خانه ، فلان جنس گران قيمت هست ؛ در اين موارد ، براى شخص ضمانى نيست .
مسأله 59 - اگر ديوار خانه كسى فرو بريزد و به واسطهء آن مال و يا شخصى زير آن تلف شود ، صاحب ديوار ضامن نيست مگر آنكه آن ديوار را به صورت كج و مايل به سمت كوچه ساخته باشد ، و يا در صورتى كه صاف بوده و بعداً كج شده و با وجود اينكه امكان اصلاح داشته اين كار نكرده است ، در اين صورت ضامن است .
مسأله 60 - اگر طرف و كوزهاى كه بر روى ديوار گذاشته ؛ اثر وزش باد و يا زلزله به پائين بيافتد و موجب تلف شدن كسى و يا مالى گردد ، ضامن نيست ، مگر آنكه ظرف را طورى گذاشته باشد كه هر كس آن را ببيند ، بگويد الآن مىافتد .
مسأله 61 - يكى ديگر از موارد تسبيب كه موجبات ضامن را فراهم مىكند اين است كه شخص در خانه يا زمين خود آتش روشن كند و آن آتش به خانه و يا زمين همسايه سرايت كند ، در اين مورد ضامن است . البته به آن شرط كه آتش بيشتر از ميزان حاجت او باشد ، و يا اين احتمال برود كه آتش به ملك همسايه هم سرايت مىكند . بلكه ظاهراً اين احتمال براى ضمانت كافى است . پس در صورتى كه اين احتمال وجود داشته باشد ، موجب ضمان اوست حتى اگر آتش را به قدر حاجت روشن كرده باشد حتى در صورتى كه اعتقاد و احتمال اين هم نباشد ، ولى آتش به خانهء همسايه برسد نيز اين ضمان وجود دارد . بله اگر هوا به گونهاى صاف باشد كه احتمال سرايت آتش به ملك همسايه نرود ولى ناگهان باد تندى بوزد و آتش را به خانهء همسايه ببرد ، در اين صورت بعيد است كه ضامن باشد .
مسأله 62 - اگر شخص آبى را به سوى ملك خود ببرد امّا ناگهان به ملك ديگرى سرايت نمايد و باعث خسارت شود ، در اين صورت ضامن است . هر چند كه مطمئن بوده كه آب به آنجا تجاوز مىكند . بله ، اگر اين اعتقاد را داشته باشد امّا آب اختيار را از آن گرفته و به آنجا سرايت نمايد ، در اين صورت ضامن شدنش محل اشكال است . نزديك به احتياط است كه اگر هنگام آوردن آب ، راه آب ملك غير بسته بوده ، امّا ديگران آن را باز كرده باشند ، ضامن نباشد .
مسأله 63 - اگر باربرى كه چوب حمل مىكند ، براى اينكه رفع خستگى نمايد ، چوب را
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 311
مساهمون: السيد الخميني
ص٣١١