دعا ، توبه ، استغفار و شُكر
من أُعطِىَ أرْبعاً لم يُحرَمْ أربَعاً . مَن أُعطيَ الدُّعاءَ ، لم يُحرَم الإجابَةُ وَمَنْ أُعطيَ التّوبةَ لم يُحرَم القَبولُ وَمَنْ أُعطيَ الإستغِفار لَمْ يُحْرَمْ المغفرةُ وَمَنْ أُعطيَ الشُّكرَ لم يُحرَمْ الزّيادةُ وَتَصديقُ ذلكَ فى القُرآنِ ؛ قالَ اللّهُ تَعالى في الدُّعاءِ :
« ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ »
« 1 » وقالَ تعالى في الإِستِغفارِ :
« وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً
« 2 » وَ قالَ تَعالى في الشّكرِ :
« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ
« 3 »
»
وَقالَ تَعالى في التَّوبَةِ :
« إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ، ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ » ؛
« 4 »
هر كس چهار چيز به او داده شود ، از چهار چيز محروم نخواهد شد . هر كس توفيق دعا به او داده شود ، از اجابت محروم نمىشود ، و هر كس به او توبه عطا شود ، از قبول [ توبه ] محروم نخواهد شد و هر كس به او آمرزش خواستن داده شود ، از بخشوده شدن محروم نخواهد شد . و به هر كس ، شكرگزارى داده شود ، از فزونى محروم نخواهد گشت و اين مطلب در قرآن تصديق شده است . خداوند متعالى دربارهء دعا فرمود : مرا بخوانيد [ تا ] شما را اجابت كنم و خداى متعالى ، درباره طلب آمرزش فرمود : و هر كس عمل زشتى انجام دهد يا نسبت به خود ستمى روا دارد ؛ سپس از خدا آمرزش بخواهد ، خدا را آمرزندهء مهربان خواهد يافت . و خداى تعالى ، درباره شكرگزارى فرمود : اگر شكر گزاريد ، حتماً [ عطاى ] شما را زياد خواهم كرد . و خداى متعالى ، دربارهء توبه فرمود : همانا ، توبه از [ طرف ] خدا ، براى كسانى است كه به سبب نادانى ، كار زشت انجام داده ؛ سپس به زودى توبه مىكنند ؛ پس خداوند برايشان باز مىگردد و [ توبهء آنها را مىپذيرد ] . « 5 »
هامش
( 1 ) . غافر ( 40 ) : 60 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) : 110 .
( 3 ) . ابراهيم ( 14 ) : 7 .
( 4 ) . نساء ( 4 ) : 17 .
( 5 ) . نهجالبلاغه ، فيض الاسلام ، 1151 ، ح 130 .