تَرغيباً وَتَرْهيباً وَتَخْويفاً وَتَحْذيراً فَذَمَّها رِجالٌ غَداة النَّدامَة وَحَمِدَها آخَرُون يَومَ القِيامَةِ ، ذَكَّرتهُم الدُّنيا فَذَكرُوا وَحذَّرتُهم فصَدَّقُوا وَوَعَظَتْهُم فَاتَّعَظُوا ، فَيا أيُّها الذّامُّ لِلدُّنيا المُغتَرّ بِغُرُورِها بِمَ تذمُّها ؟ أَنتَ المُتَجرِّمُ عَلَيها أَم هِىَ المتجرّمة عَليكَ ؟ مَتى استَهْوتكَ ؟ أم مَتى غَرَّتكَ ؟ أبِمَصارِعِ آبائِكَ مِنَ البَلى ؟ أم بِمَضاجِعِ أُمَّهاتِكَ تَحتَ الثَّرى ؟ كَم عَللتَ بِكَفَيّك ؟ وَكَم مَرَّضتَ بِيَدَيْك ؟ تَبغى لَهُمُ الشّفاءَ ، وَتسْتَوصِفُ لَهُمُ الأطِبَّاءَ لَمْ يَنفَع أحدَهُم إشفاقُك ، وَلمْ تَسعفْ فيه بِطَلَبَتِكَ قَدْ مَثَّلتْ لَكَ بِهِ الدُّنيا نَفسَكَ وَبِمَصرَعِه مَصرَعكَ ؛ « 1 »
به درستى كه دنيا ، براى كسى كه آن را تصديق كند ، خانهء راستى و براى شخصى كه آن [ چه خبر داد ] را درك كند ، سراى عافيت است ، و براى كسى كه از آن توشه برگيرد ، خانهء بى نيازى و براى فردى كه پند پذيرد ، سراى اندرز است . سجدهگاه عاشقان خدا ، و محل نمازِ فرشتگان خدا و جاى فرود وحى خدا و محل داد و ستد دوستداران خدا است كه در آن [ لباس ] رحمت الهى به تن كرده [ رحمت الهى را به دست آوردند ] و در آن بهشت را بهره بردند ؛ پس ، چه كسى بدش را مىگويد ؛ در حالى كه جدا شدنش را اعلام نموده و به دورى خود ، ندا در داد و خود و اهالىاش رامعرفى كرد و با گرفتارىاش [ گرفتارى آخرت را ] برايشان نمايش داد و با شادى خود آنان را به شادى [ واقعى ] تشويق نمود شب با تندرستى گذشت و بامدادان مصيبتى نو آورد . [ همه اينها ] براى تشويق و تهديد و ترسانيدن و بر حذر داشتن [ است ] ؛ پس مردانى فردا با پشيمانى ، او را نكوهش مىكنند و برخى ديگر در روز قيامت آن را مىستايند . دنيا به يادشان آورد و آنها يادآور شدند . بر حذرشان داشت و آنها باور كردند . به آنان اندرز داد و آنها پذيرفتند ؛ پس اى بدگوى دنيا كه به خدعهء آن فريب خوردهاى ! به
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، فيض الاسلام ، 1148 ، ح 126 .