و در اثر آن ، گرانى حجاز معروف به سال « حوطه » در حدود دو سال به درازا كشيد پس از آن خداوند ، باران نازل فرمود و سپس بيمارى وباى « ميله » به مدت دو سال در آغاز سال 600 ، فراگير شد .
در سال 630 و سال بعد از آن نيز در مكه ، گرانى بود كه آن را گرانى ابنمجلى مىگفتند ، زيرا بيورقى در نوشتهاى پس از ذكر فتنهاى كه در سال 629 ه در مكه بود ، مىگويد : در پى آن ، گرانى ابنمجلى آمد ، ميورقى راجع به « ابن مجلى » كه از امراى مكه بود و از سوى ملك كامل گماشته شده بود ، توضيحى نمىدهد .
بنا به گفتهء ابنمحفوظ در سال 649 نيز گرانى سختى در مكه واقع شد و به مدت يك سال ، ادامه يافت .
در دههء هفتم قرن هفتم نيز ، در مكه گرانى شديدى پديد آمد كه ميورقى دربارهء آن نوشته است : گرانى از آخر سال سوم [ اين دهه ] در ايام موسم حج ، بالا گرفت و تا سال ششصد و شصت و چهار ، و شصت و پنج ، پيامدهاى اين گرانى بىسابقه ادامه يافت .
شنيدم كه على بن حسين با ابنمسعود بن جميل گفتگو كردند و مىگفتند : سال گرانى بزرگ در حجاز كه معروف به سال حوطه گرديد ، ادامه پيدا نكرد . و يادآور شد كه بالاتر از آن گرانى سال ميله در طائف و حجاز بود و گرانى شديد به سال حوطه پيوند خورد و خبر گرانى سال 664 را مرد سالخوردهاى از مصر برايم بيان كرد و افزود كه گرانى امروز حجاز ، بسى بيش از آن گرانى است كه در آغاز سال 600 در مصر بود و باعث هلاكت بسيارى از مصريان شد و ما از صبر و شكيبايى مردم حجاز ، در شگفت بوديم . آنها در اين دوران سخت ، جوانمردى زيادى از خود نشان دادند و چه راست گفت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كه ايمان در اهل حجاز است .
و نيز به خط او آمده است : در اواخر جمادىالآخر سال 665 ه بيم قحطى ، بر ساكنين باديه ، در طول سال بالا گرفت و قيمتها در طائف گران شد و قيمت يك ربع و دو ثلث جو در مكه ، به يك دينار بالغ شد و اين در ماه رمضان بود .
در سال 666 ه گرانى در حجاز ادامه يافت و سال 667 ، چهارمين سال قحطى و
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 425
مساهمون: محمد مقدس
ص٤٢٥