به آن جا شد .
در سال 755 ه ، عراقيان به حج نرفتند اما در سال بعد شمار اندكى از عراق به حج رهسپار شدند .
در سال 757 ه مردم ، دو روز در عرفه توقف كردند و در پايان روز ، باران فراوانى بر مردم باريد ، و آبها از درهها سرازير شد و حاجيان و چهار پايان آنها ، سيراب شدند كه خود رحمتى از سوى پروردگار براى بندگانش بود . تعداد حاجيان عراقى ، در اين سال بىسابقه بود ، مردى غير عرب نيز در اين سال ، به حج رفت و طلاهاى بسيارى به اهل مكه و مدينه بخشيد .
همچنين ، در سال 758 ، عراقيان به حج رفتند ، ولى حاجيان مصر و شام اندك بودند .
در سال 759 ه ، همه حاجيان ، ظهر روز اول بعد از عيد قربان ، منى را ترك گفتند .
در اين سال نيز تعداد حاجيان مصر و شام و عراق اندك بود .
در جمادى الاخر يا رجب سال 760 ه عوارض و ماليات مواد غذايى ، يعنى گندم و خرما و گوسفند و روغن و غيره در مكه ، لغو شد و جور و ستم از آن جا رخت بر بست و امنيت ، گسترش پيدا كرد ؛ علت ، آن بود كه ملك ناصر ، حسن ، حاكم مصر ، لشكريانى براى اصلاح اوضاع مكه و اقامت در آن جا به اتفاق واليانى كه براى مكه در نظر گرفته بود ، يعنى محمد بن عطيفة بن ابونمى و سند بن رميثة بن ابونمى ، فرستاد . « 1 » اين لشكريان ، مدت زمانى ( يعنى تا آخر سال 761 ) در مكه باقى ماندند .
در سال 760 ه نيز كاروان حاجيان عراقى رسيد . اين كاروان ، دو روز پيش از وقت معمول ، يعنى پنجم ذىالحجه رسيده بود . در سال 761 ه « 2 » ميان اهالى مكه ، يعنى بنىحسن و تركانى كه براى انجام مناسك اين سال ، براى اقامت در مكه به جاى تركان سال 760 به آن جا آمده بودند ، آشوبى بروز كرد . علت بروز فتنه آن بود كه يكى از تركان
هامش
( 1 ) . السلوك ، ج 3 ، ق 1 ، ص 48 .
( 2 ) . درباره آن چه در اين سال ، در حوران بر سر حاجيان آمد ، نگاه كنيد به : البداية والنهاية ، ج 14 ، ص 267 ) .