غله مىداد . زيرا [ ورود به ] مسجدالحرام را رايگان كرده بودند . « 1 » به گفتهء ابن محفوظ در سال 667 ه هيچ كس نه از راه دريا و نه از راه خشكى ، از مصر به حج نرفت .
همچنين بنا به گفتهء ظهير كازرونى ، در اخبار مربوط به سال 669 مردم از بغداد ، حج گزاردند .
در سال 674 حجاج مدت دوازده روز در مكه و ده روز در مدينه اقامت كردند ، كه تا آن زمان بىسابقه بود ؛ اين واقعه را ابنجزرى ذكر كرده است . « 2 » همچنين بنا به گفتهء ميورقى ، روز پنجشنبه چهاردهم ذىالحجه سال 667 ه حاجيان به هنگام عزيمت براى انجام عمره ، بر در مسجدالحرام معروف به باب العمره ، ازدحام كردند و بر اثر اين ازدحام تعداد بسيارى ، نزديك به هشتاد نفر ، تلف شدند و يك نفر از اهل مكه گفت : كه چهل و پنج جنازه را شمارش كرده است . جريان اين حادثه را به خط [ شاهد ] ديگرى نيز ديدم ، كه تاريخ آن را سيزدهم ذىالحجه ثبت كرده بود كه به هنگام خروج حجاج براى عمره ، از باب العمرة مسجدالحرام ، اتفاق افتاد .
در سال 680 مردم احتياطاً دو روز جمعه و شنبه را در عرفه ماندند اين موضوع را ابنفركاح در تاريخِ خود ذكر كرده است .
در سال 683 بين ابونمى ، حاكم مكه و امير الحاج مصرى ، علم الدين باشقردى مشاجرهاى پيش آمد كه در نتيجه آن ، ابونُمَىّ دروازههاى مكه را بست و به كسى اجازهء ورود به مكه را نداد . روز ترويه ، حجاج باب معلاة را سوزاندند و باروى آن را ويران كردند و به شهر [ مكه ] يورش آوردند . ابونمى و نزديكانش فرار كردند و مردم وارد مكه شدند و ميان آنها و اهالى مكه به دست بدرالدين سنجارى صلح برقرار شد . علت فتنه آن بود كه يكى از امراى بنىعقبه كه با ابونمى دشمنى داشت ، در اين سال به حج آمد .
هامش
( 1 ) . البداية والنهاية ، ج 13 ، ص 5 و 254 ؛ السلوك لمعرفة دول الملوك ، ج 1 ، ق 2 ، ص 582 ؛ الروض الزاهر ، ج 6 ، ص 354 ؛ النجوم الزاهرة ، ج 7 ، صص 147 - 146 .
( 2 ) . السلوك ج 1 ، ق 2 ، ص 624 ؛ تاريخ الملك الظاهر بنشداد ، ص 137 .