رسيدند . « سند » نيز كه همراه با برادرش در يمن بود ، وارد مكه شد و والى گرديد و ولايت وى و نيز ولايت ابن عطيفه تا زمان ورود حاجيان به مكه در سال 761 ه . ق ادامه يافت . با ورود حاجيان ، ولايت ابن عطيفه منتفى شد ، زيرا يكى از افراد خاندان حسن ، يكى از تركانى را كه ملكناصر حسن بن ملك ناصر محمد بن قلاوون به جاى جركتمر و همراهان آزادهاش ، براى اقامت در مكه گسيل داشته بود ، مجروح ساخت و تركها نسبت به او تعصب نشان دادند و خاندان حسن نيز نسبت به حسنىها خشمگين شدند .
محمد بن عطيفه هر دو گروه را به حال خود رها كرد و بر اين گمان بود كه كار وى در مكه ، حتى اگر لشكريان حضور نداشته باشند ، هموار خواهد بود . ولى تقدير چنين بود كه تركها ، شكست خورده و در مسجدالحرام به محاصره درآيند و سپس با آن چه برايشان باقى مانده بود ، مكه را ترك گويند . ابن عطيفه نيز از ترس باقى ماندن در آن جا ، پس از ايشان از مكه بيرون رفت ، زيرا ميان نزديكان عطيفه و فرماندهان ، جنگ و خونريزى بسيار صورت گرفته بود . خبر رفتن ابنعطيفه به دنبال رفتن لشكريان را يكى از افراد مورد اعتماد از اهالى مكه ، برايم نقل كرده است و همچنين به خط يكى از دوستان از قول ابنمحفوظ ديدهام كه پس از بيان اين واقعه ، آورده است : اميران لشكرى رفتند و محمد بن عطيفه و سند در شهر ماندند .
در پى اين فتنه ، ثقبه به مكه آمده بود و با برادرش سند ، در امارت بر مكه ، مشاركت داشت ، تا اينكه در شوال سال 762 ه . ق وفات يافت . « 1 » در اين سال ، عجلان كه تا آن زمان در مصر زندانى بود - و امير يلبغا معروف به خاصكى « 2 » پس از به دست گرفتن زمام قدرت و در پى كشته شدن ملك ناصر ، او را آزاد كرد - والى مكه شد و برادرش ثقبه نيز به درخواست خودش در ولايت ، با او شريك بود .
عجلان به مكه رسيد ، ولى ثقبه بيمار بود و به مكه نيامد و سرانجام وفات يافت . در پى
هامش
( 1 ) . الدرر الكامنة ، ج 1 ، ص 531 .
( 2 ) . شرح حال او در الدرر الكامنة ، ج 4 ، صص 340 - 338 ، رقم 1218 آمده است .