كه براى دومين بار والى مكه شد ، آن قنديلها را برداشت . عتيقى نيز از محمد بن احمد [ منصورى ] ياد كرده و در نسب وى دچار خطا شده است ، زيرا مىگويد : در سال [ دويست و ] پنجاه و شش محمد بن احمد بن عيسى بن منصور براى مردم حج گزارد و نيز گفته است : در سال دويست و پنجاه و هفت محمد بن احمد بن عيسى بن منصور كعب البقر براى مردم ، حج گزارد . از آن چه عتيقى يادآور شده و نيز افزودهء نسب وى [ كعب البقر ] و اين كه در اين سال براى مردم حج گزارده است ، چنين بر مىآيد كه او در يكى از اين سالها ، والى مكه هم بوده است . گفتهء ابناثير مبنى بر اين كه معتز او را همراه با عيسى بن محمد مخزومى براى جنگ با اسماعيل بن يوسف علوى گسيل داشت ، حكايت از آن دارد كه او ، همان محمد بن اسماعيل بن عيسى است و چه بسا در نگارش اسماعيل به احمد تغيير يافته باشد ، زيرا نسخهاى از تاريخ ابناثير كه من ديدهام ، از خطا آكنده است .
به گفتهء فاكهى ، از ديگر كسانى كه در زمان خلافت مهتدى محمد بن واثق عباسى ، ولايت بر مكه را بر عهده داشت ، على بن حسن هاشمى بود ، البته او چيزى به نام وى و پدرش اضافه نكرد و در جاى ديگر يادآور شده كه هاشمى است . فاكهى همچنين گفته است كه او در ماههاى محرم ، صفر و ربيعالأول سال دويست و پنجاه و شش ، والى مكه بوده است و در زمان ولايت خود ، مقام ابراهيم عليه السلام را تزيين كرد . او در بارهء « نخستين » هاى مكه گفته است كه وى نخستين كسى است كه جاى نشستن زنان و مردان را در مسجدالحرام ، از هم جدا ساخت و براى اين كار دستور داد طنابهايى ميان ستونهاى محل استقرار زنان ، كشيده شود و زنان و مردان از هم جدا شوند .
در زمان خلافت معتمد احمد بن متوكل عباسى نيز اشخاصى بر مكه ولايت يافتند كه عبارتند از : برادر معتمد ، ابواحمد موفق كه نامش طلحه و يا محمد بن متوكل عباسى بوده است ، ابراهيم بن محمد بن اسماعيل بن جعفر بن سليمان بن على بن عبداللَّه بن عباس عباسى ملقب به « ريه » ، احمد بن طولون حاكم مصر ، محمد بن ابىساج و برادرش يوسف بن ابىساج ؛ و محمد بن عيسى بن محمد بن اسماعيل مخزومى ابومغيره پسر
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 296
مساهمون: محمد مقدس
ص٢٩٦