سربازان و معادن منطقه عراق را منحصراً در اختيار وى قرار داد . « 1 » بنا به گفتهء ابنحزم ، « 2 » در زمان خلافت معتز « 3 » كه نام او محمد يا طلحه يا به قولى زبير بن متوكل عباسى بود نيز عيسى بن محمد بن اسماعيل بن ابراهيم بن عبدالحميد بن عبداللَّه بن ابوعمرو بن حفص بن مغيره مخزومى ولايت بر مكه را عهدهدار بود . او همان عيسى بن محمد مخزومى است كه به گفته ابناثير معتزّ او را همراه با محمد بن اسماعيل بن عيسى بن منصور - ملقب به كعب البقر - به جنگ اسماعيل بن يوسف علوى فرستاد و چه بسا معتز ، ولايت مكه را از همان سالى كه او را به مكه فرستاد ، يعنى سال دويست و پنجاه و يك به وى سپرده باشد . « 4 » سال پايان ولايت او نامشخص است . فاكهى به ولايت محمد بن اسماعيل بن عيسى بر مكه ، اشاره كرده و گفته است كه او در سال دويست و پنجاه و سه و دويست و پنجاه و چهار والى مكه بوده است . بنا به گفتهء فاكهى ، او دو بار والى مكه گرديده است .
از ديگر كسانى كه در زمان خلافت معتز يا در زمان مهتدى محمد بن واثق عباسى « 5 » و يا در زمان خلافت معتمد عباسى « 6 » ولايت مكه را بر عهده داشتند ، محمد بن احمد منصورى بود . اين مطلب در كتاب فاكهى آمده و او دربارهء « نخستين » هايى كه در مكه اتفاق افتاده آورده است :
نخستين كسى كه قنديلهاى روشنايى در صحن مسجدالحرام قرار داد محمد بن احمد منصورى بود ، او ستونهايى چوبى در وسط مسجدالحرام نصب كرد و طنابهايى ميان آنها قرار داد و قنديلهاى روشنايى را از آن طنابها آويخت و اين امر در زمان ولايت وى [ بر مكه ] بود تا اين كه محمد بن احمد ، عزل گرديد و عيسى بن محمد زمانى
هامش
( 1 ) . الكامل ، ج 7 ، ص 118 .
( 2 ) . جمهرة انساب العرب ، ص 149 .
( 3 ) . خلافت معتز بن متوكل سه سال ، يعنى از 252 تا 255 ه . ادامه داشت .
( 4 ) . الكامل ، ج 7 ، ص 166 .
( 5 ) . مهتدى از سال 255 تا 256 ه . خليفه بوده است .
( 6 ) . خلافت معتمد عباسى از سال 256 تا 279 ه . ادامه داشت .