دمشق رفت ، اما در آن جا نيز چيزى دستگيرش نشد و در اين باره شعرى هم گفت . « 1 » و اما در تاريخ ازرقى اشارهاى به ولايت خالد بن عبداللَّه قسرى شده است و در روايتى كه از جد خود عقبة بن ازرق بن عمرو غسانى آورده است مىگويد كه او [ خالد بن عبداللَّه قسرى ] بر ديوار خانهاش چراغ بزرگى را قرار مىداد تا براى طواف كنندگان و اهالى قسمت بالاى مكه ، [ شبها ] روشن باشد . وى مىگويد : اين چراغ همچنان بر ديوار خانه وجود داشت تا وقتى كه خالد بن عبداللَّه قسرى در زمان خلافت عبدالملك بن مروان [ والى مكه شد و ] چراغ زمزم را مقابل ركن حجرالأسود قرار داد و مانع از آن شد كه آن چراغ را [ بر ديوار خانهمان ] قرار دهيم . « 2 » در مطلبى با عنوان « نخستين كسى كه نماز جماعت را گرداگرد كعبه مرتب كرد » ، نكتهاى دال بر اين موضوع آورده و در آن جا از جدش ، به نقل از عبدالرحمن بن حسن ازرقى روايت كرده است كه وقتى خالد بن عبداللَّه قسرى از طرف عبدالملك بن مروان والى مكه شد ، صفها را مرتب كرد كه از سوى وليد و سليمان - فرزند عبدالملك بن مروان - نيز والى مكه گرديد و بعيد به نظر مىرسد كه ازرقى در ذكر ولايت خالد بر مكه از سوى عبدالملك ، دچار سهو شده باشد ؛ زيرا در چند جا اين نكته را ذكر كرده است . « 3 » خالد قسرى همان كسى است كه چاهى را حفر كرد كه آب از آن جا به مسجدالحرام روان شد و به زمزم رسيد مىخواست تا چاه آبى شبيه زمزم ، فراهم آورد . برتر داشتن اين چاه بر زمزم را از سوى وى و برتر داشتن اين چاه را از سوى خليفه - كه دستور حفر آن را به وى داد - ذكر كردهاند و گفته شده كه اين موضوع ، صحت ندارد .
ازرقى مطلبى در تأييد ولايت عبداللَّه بن سفيان مخزومى دارد ؛ او درجايى كه از سيل ويرانگر سخن گفته ، مىگويد : سيل ويرانگر در سال هشتاد و در زمان خلافت عبدالملك بود و خبرى در اين باره نقل كرده و او [ يعنى عبداللَّه بن سفيان مخزومى ] در
هامش
( 1 ) . نسب قريش ، ص 313 .
( 2 ) . همچنين نگاه كنيد به : اخبار مكه ، ج 2 ، ص 20 .
( 3 ) . همان .