ابنعبدالبر در باره ولايت عتاب بر مكه در زمان ابوبكر ، مطلبى متناقض دارد ، زيرا در شرح حال حارث بن نوفل بن حارث بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف بن قصىّ بن كلاب قرشى هاشمى ، پس از بيان نكاتى از احوال وى به نقل از مصعب زبيرى و واقدى ، مىگويد : ابوبكر حارث بن نوفل را بر مكه گمارد و پس از آن حارث از بصره به مدينه انتقال يافت . « 1 » در مختصر تاريخ ابنجرير ديدهام كه عتاب بن اسيد در سال چهارده « 2 » و پانزده « 3 » و شانزده « 4 » و هفده « 5 » و هيجده « 6 » و نوزده كارگزار مكه بوده است ؛ حال آن كه تمام اين مطالب بىاساس است و تنها براى ذكر [ روايات مختلف ] ، به آنها اشاره كردهايم .
و در تاريخ ابناثير نيز مطلبى به اين مضمون ديدهام كه او در سال چهارده « 7 » و پانزده « 8 » كارگزار مكه بوده و همگى اين روايات ، نادرست است .
از جمله كسانى كه در زمان خلافت ابوبكر ، توليت مكه را برعهده داشتهاند ، بنا بر گفتهء ابنعبدالبرّ « 9 » ، محرز بن حارثة بن ربيعة بن عبدالعزّى بن عبدشمس بن مناف قريشى ، در زمان يكى از سفرهاى عتاب ، بوده است .
و همچنين به گفته ابنعبدالبر « 10 » ، محرز در آغاز زمامدارى عمر بن خطاب نيز از سوى وى عهدهدار اين مقام گرديد . ابنحزم نيز ولايت وى بر مكه از سوى عمر را ذكر كرده است و زبير بن به كار ، ولايت او را بر مكه از سوى عتاب دانسته است .
هامش
( 1 ) . الاستيعاب ، ج 3 ، صص 4 - 153 .
( 2 ) . تاريخ الرسل والملوك ، ج 3 ، ص 597 .
( 3 ) . تاريخ الرسل ، ج 3 ، ص 623 .
( 4 ) . همان ، ج 4 ، ص 39 .
( 5 ) . همان ، ص 94 .
( 6 ) . همان ، ص 160 .
( 7 ) . الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 489 .
( 8 ) . همان ، ص 508 .
( 9 ) . الاستيعاب ، ج 3 ، ص 483 .
( 10 ) . همان .