باب سى و هفتم : واليان مكهء معظمه در عهد اسلام
ولايت عتاب بن اسيد
هنگامى كه خداوند متعال مكه را براى پيامبر خود فتح نمود ، عتاب بن اسيد ابن ابوالعيص بن امية بن عبدشمس بن عبدمناف بن قُصَىّ بن كلاب قرشى ( كه در دههء اول شوّال سال هشتم هجرى به حنين آمده بود ) به ولايت مكه گمارده شد . در اين مورد ابناسحاق پس از ذكر اخبار غزوهء حنين مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله عتاب بن اسيد بن ابوالعيص بن امية بن عبدشمس بن عبدمناف را به عنوان امير بر مردمى كه همراه وى در مكه باقى مانده بودند ، گماشت . « 1 » ابنعقبه در مورد ولايت دادن به عتاب ، مطلبى مغاير با بيان ابناسحاق دارد ؛ او مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله به هنگام خروج براى غزوهء حنين ، معاذ بن جبل انصارى و سپس سلمى را بر اهالى مكه گمارد و به او دستور داد كه به مردم قرآن بياموزد و مسايل دينى را باز گويد . سپس مىگويد : پس از آن رسول خدا صلى الله عليه و آله به مدينه رفت و معاذ بن جبل را [ به عنوان نمايندهء خود ] نزد اهل مكه قرار داد .
ابوعمر بن عبدالبرّ به نقل از طبرى مطلبى دارد كه ظاهراً خلاف مطالب ذكر شده است ؛ او مىگويد : هبيرة بن شبل بن عجلان بن عتاب ثقفى ، نخستين كسى است كه پس از
هامش
( 1 ) . سيرهء ابنهشام ، ج 4 ، ص 123 و طبرى ، ج 3 ، ص 73 .