عكس عمل كند . اين در صورتى است كه بالا نرود ، اگر بالا رفت بهتر و كاملتر و نيكوتر است . بالا رفتن شرط نيست ، بلكه سنّت موكّد است . ولى ( بايد دانست كه ) برخى پلهها جديداً ساخته شده و بايد مراقب بود كه حتماً آنها را پشت سر قرار دهد تا سعى ناتمام نماند و پس از اطمينان بالا رود . برخى اصحاب قائل به وجوب بالا رفتن بر صفا و مروه به اندازهء يك قامت هستند كه البته قول ضعيفى است و صحيح مشهور ، عدم وجوب است ، گر چه احتياط آن است كه براى رفع هر شبههاى بالا رود .
ازرقى فاصلهء ميان صفا و مروه را بازگفته است . وى در روايتى كه سندش به خودش مىرسد ، گفته است : از صفا تا مروه ( طول يك طواف ) برابر با 5 / 766 ذرع و در نتيجه مسافت هفت طواف جمعاً برابر با 5 / 5365 ذرع است . « 1 » من خود اين فاصله را اندازه گرفتم و نتيجه آن شد كه از وسط ديوار صفا كه روبهروى نيم طاق ميانى طاقهاى صفا قرار دارد تا پلهاى كه در مروه است ، 672 ذرع و هفت هشتم ذرع آهنى است كه به ذرع دستى برابر با 770 ذرع و يك هفتم است و از روبهروى نيمهء طاق ميانى طاقهاى صفا تا پلّه بالايى مروه - كه همچون دكهء بزرگى است - يك هشتم كمتر از 680 ذرع است كه با 777 ذرع دستى برابرى مىكند و رقمى كه ازرقى در مورد فاصلهء ميان صفا و مروه ذكر كرده « 2 » ، دلالت بر آن دارد كه آن را تا فراسوى پلهء مروه ، حساب نكرده و تنها به همانجا يا نزديكى آنجا بسنده كرده است ؛ زيرا اگر مىخواست تا فراسوى پله را به شمار آورد ، از رقمى كه ذكر كرده است ، بيشتر مىشد . حال آن كه رقم ارائه شده از سوى وى كمتر است .
آنچه دربارهء فاصله ميان وسط طاقهاى صفا تا پلهء مروه ، به ذرع دستى بيان كرديم نيز به رقم ذكر شده از سوى ازرقى نزديك است ، ولى ازرقى از همانجايى كه ما اندازه گرفتيم ، اندازه نگرفته ، بلكه از طرف طاق ميانى اندازه گرفته است .
اندازهء طاقهاى سهگانهء صفا ، يك هشتم كمتر از 21 ذرع آهنى است و طول آخرين
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 119
( 2 ) - همان ، ج 2 ، ص 120