منصور عباسى است . مستنصر عباسى « 1 » نيز طبق سنگ نوشتهاى كه در اطراف اين مسجد بر اثر خرابى آن افتاده بود ، آن را در سال 629 مورد مرمت قرار داد . ازرقى نيز از اين مسجد ياد كرده است . « 2 » وى چيزى از مرمّت و بازسازى آن از سوى المنصور ، نگفته است . اين مسجد داراى دو رواق است كه بر هر يك سه گنبد بر چهار طاق قوسى ، قرار گرفته است . پشت اين رواقها ، ميدانگاهى نيز وجود دارد . در سمت شامى اين مسجد دو در و دو در نيز در سمت يمانى است . طول رواق پيش گفته از سمت شامى تا يمانى 23 ذرع و عرض آن 14 ذرع است . رواق دوّمى نيز به اندازهء رواق اول است . طول ميدانگاه از ديوار شامى تا ديوار يمانىِ آن 24 ذرع و نيم و عرض آن 23 ذرع و نيم است . طول مسجد نيز از محراب تا انتهاى ميدانگاه 38 و يك ششم ذرع است . در همهء اين موارد ، ذرع مورد استفاده ، ذرع آهنى است . هر رواق تعدادى سه درِ ورودى دارد . در حال حاضر بخش اعظم اين مسجد خراب شده است . اندازهگيرىهاى گفته شده در حضور اين جانب انجام گرفت .
* مسجد ديگر ، مسجدى است در منا ، در خانهء معروف به « دارالمنحر » ميان جمرهء اول و جمرهء ميانى در سمت راست ، سر بالايى عرفه است . اين مسجد آن گونه كه گفته مىشود ، منتسب به پيامبر صلى الله عليه و آله است ؛ زيرا سنگ نوشتهاى در آن است با اين عبارت :
« اين مسجد سيدالأوّلين والآخرين است كه در آن نماز ظهر گزارد و قربانى خود را سربريد »
نيز آمده است كه ملك قطبالدين ابوبكربن ملك منصور عمربن على ، حاكم يمن دستور بازسازى آن را ، پس از ديدارى كه در سال 645 از آن داشت ، صادر كرد . در سمت قبلهء اين مسجد ، دو در وجود دارد . پشت آن نيز ميدانگاهى هست . اين مسجد در جهت شرقى ، ديوارى ندارد و داراى چهار در : يكى در طرف شامى ، يكى در سمت
هامش
( 1 ) - وى پس از شانزده سال خلافت در سال 640 وفات يافت .
( 2 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 201