پس از آن بهبود يافت . چند روز بعد كه در كاروانسراى ربيع ، در مكه مشغول شستن پيراهنى بود و آن را با پاى خود لگد مىكرد ، پزشكى كه او را معالجه كرده بود ، به او رسيد و گفت : تو همان كسى هستى كه آن بيمارى را داشتى ؟ گفت : آرى . گفت : چگونه درمان شدى ؟ گفت : با آب زمزم . پزشك گفت : خطر بزرگى را از سر گذراندهاى . مىگويد :
همان پزشك به من گفت نخستين بار كه او را ديده بود ، گمان نمىكرد بيش از سه روز زنده بماند ؛ اين داستان را فقيه عبداللَّه فرزند فقيه ابىبكر شنينى از پدرش برايم نقلكرد و از بيمارى تشنگى وى و درمانش با آب زمزم سخن گفت . اين اخبار همگى تأييدى بر درستى حديث پيش گفته دربارهء نوشيدن از آب زمزم به هر قصد ( و نيل به مقصود ) است .
هر چند اسناد آن ، همچنان كه گفته شد ، همگى صحيح است ليكن ابنجوزى اين حديث را به ناحق در كتاب « الموضوعات » ( احاديث ساختگى ) آورده است ؛ حال آنكه همچنان كه گفته شد ، حديثِ صحيح و حَسَن است . اين كارِ وى جاى تعجب دارد ؛ زيرا او در كتاب « الأذكياء » با استناد به سفيان ، داستانى را روايت كرده كه اين حديث در آن آمده و گفته است : اين حديث صحيح است « 1 » و هيچ توضيح و تفسير ديگرى هم نياورده است .
ميان اين حديث و حديث « بادمجان به هر نيت كه خورده شود به مقصود رساند » از نظر مسلّم بودن ، برابرى وجود ندارد ؛ زيرا حديث آب زمزم صحيح يا « حسن » است ، ولى حديث بادمجان غيرصحيح و حتى آنچنان كه علامهء بزرگ شمسالدينبن قيم جوزيهء حنبلى گفته حديث ساختگى است .
استادمان حافظ نورالدين هيثمى نيز آن را ساختگى مىداند كه به گفتهء وى يكى از زنادقه آن را وضع كرد تا شريعت را مورد اهانت قرار دهد .
استادمان حافظ عراقى فرموده است : اينكه در ميان مردم و حتى بر زبان بسيارى از اهل علم و علما شهرت يافته كه حديث بادمجان ، از حديث آب زمزم صحيحتر است ، به
هامش
( 1 ) - الاذكياء ، ص 98