و صحن براى آن ساختند و خيابانى بر تنگه بزرگ مكه براى آن ايجاد كردند . مردم در آن نماز خواندند و از آن بهره مىبردند . اين كار در سالهاى 306 و 307 صورت گرفت .
ويژگىهاى اين افزوده
اين افزوده با آن افزودهء پيشين متفاوت است ؛ زيرا رواق غربى ندارد و رواقهاى آن در جانب شرقى ، شمالى و جنوبى است و در قسمت غربى ، درهاى آن قرار دارد و در ميان رواقها نيز يك لنگه در اضافى وجود دارد . هر رواق مستقل است و بخش اعظم رواق جنوبى در سمت شرق خانهاى با پنجرههاى چوبى را دربر گرفته است كه « حيراتى » منسوب به ملكناصر حسنبن ملك ناصر محمدبن قلاوون صالحى است . تاريخ اين بنا طبق آگاهى كه يافتهام ، در سالهاى 760 بوده است . اين بنا داراى صحنى نيز هست . اين بود فشردهاى از افزودههايى كه بعد از ازرقى در مسجدالحرام به وجود آمد . بناهاى انجام شده بعد از ازرقى بسيار است و ما در اصل اين كتاب ، بخشهايى از آن را آورديم ، ولى در اينجا تنها به ذكر مهمترين نوسازى و ترميمى كه پس از ازرقى ( در مسجدالحرام ) صورت گرفت بسنده مىكنيم :
علت انجام اين نوسازى آن بود كه در شب بيست و هشتم شوال سال 802 از كاروانسراى « رامشت » در طرف غربى مسجدالحرام ، آتشى زبانه كشيد و بلافاصله به سقف مسجد سرايت كرد و همهء قسمت غربى آن ، بخشى از دو رواق جلوى سمت شامى ( كعبه ) از جمله سقفها و ستونهاى سنگى را فرا گرفت و همه چيز را خراب كرد و به روبهروى باب « دارالصحابه » رسيد . علّت فروكش كردن آتش نيز خالى بودن آنجا و نبودن مواد سوختنى بود . در اينجا دو ستون كمانى و سقفى قرار داشت كه به دليل خرابى در سيل وحشتناك همان سال ساقط شده بود . در پى اين آتش سوزى ، آنچه سوخته و خراب شده بود ، به صورت تلّى بزرگِ مانع از نماز در مسجد و مانع از ديدن كعبه شده بود . آنگاه خداوند متعال مقدر كرد كه در مدت كوتاهى و به دست امير بَيْسق ظاهرى ، اين خرابىها مرمّت گردد . او در سال 803 براى انجام حج به مكه آمد ، وقتى