ديگر اينكه : اين گفتگو ( ى ابنسائب و ابنعباس ) مىتواند به صورت پرسشى باشد كه يعنى : آيا مطمئن هستى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در اينجا نماز گزارد و پاسخ مىشنود كه : آرى ( مطمئن هستم ) .
حديثى را كه محبّ طبرى بدان استناد كرده ، غير از حديثى است كه ازرقى آورده است ؛ زيرا حديث مطرح شده از سوى محبّ طبرى گوياى آن است كه ابنعباس از ابنسائب در محلّ نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در برابر كعبه پرسيده است ، ولى حديثى كه ازرقى آورده حكايت از آن دارد كه ابنسائب خبر داده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه در برابر كعبه به نماز ايستاد و دستهايش را بلند كرد و فرمود : اين قبله است ، و با بيان تعداد طواف ، محلّ مصلّا ( جاى نماز ) را مشخص كرد و اين مطلب ، با نماز خواندن پيامبر صلى الله عليه و آله در برابر ركن شامى منافاتى ندارد . زيرا امكان دارد كه از همان محلّ نظر افكنده باشد و بنا بر اين ، هر دو صورت را بشود گفت و در خبر مربوط به ابنعباس نيز بخشى از داستان از قلم افتاده است .
من خود به خط رضىالدين محمدبن ابىبكربن خليل عسقلانى ، مفتىِحرم ( مسجد الحرام ) مطلبى ديدهام كه حاكى است پيامبر صلى الله عليه و آله را نمازگاهى ميان اين حفره و حجر است ؛ متن آن نوشته چنين است : شيخ عثمانبن عبدالواحد عسقلانىِ مكى ، به نقل از يكى از بزرگان و استادان مكه خبر داد كه جاى ( به نماز ايستادن ) پيامبر صلى الله عليه و آله سنگ گود افتاده ، نزديك حفره ، كنارِ كعبه در سمت حجر اسماعيل ؛ يعنى همان حجرى است كه در كنار اين حفره وجود دارد و دعا در آن ، مستجاب است .
مفتى عمادالدينبن عبدالرحمانبن محمد برايم گفت : هركس در آن مكان دعاى زير را بخواند مستجاب مىشود : « يا و اجد يا واحد يا ماجد يا بر يا رحيم يا غنى يا كريم اتمم على نعمتك و البسني عافيتك » ، اين حفره همان حفرهء پيشگفته است . و سنگ گود افتاده نيز كه به عنوان نشانهء اين نمازگاه آمده ، اكنون شناخته شده نيست و اين همان سوّمين جايى است كه محبّ طبرى ياد كرده است ؛ زيرا ميان حفرهء ياد شده و ركن شامى ، جز همين نمازگاه سوم ، نمازگاه ديگرى وجود ندارد .
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 408
مساهمون: محمد مقدس
ص٤٠٨