باب هفدهم : حِجْر اسماعيل عليه السلام و محلّى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در آنجا نمازگزارد
جايگاه حجر و ارتباط آن با كعبه
ازرقى در روايتىكه منتهى به خود اوست ، مىگويد : جدّم از سعيدبن سالم ، از عثمان بن ساج ، از ابناسحاق نقل كرده كه در خبر مربوط به « بناى كعبه به وسيلهء حضرت ابراهيم خليل عليه السلام » گفته است : حضرت ابراهيم عليه السلام حِجْر را در كنار كعبه به صورت آلونكى از درخت اراك ساخت كه بزها به درونش مىرفتند و آغل گوسفندان اسماعيل عليه السلام بود . « 1 » پيش از اين ، در خبر بناى كعبه گفته شد كه قريش به هنگام بناى آن ، چند ذرع از حِجر را وارد كعبه كردند . آنها مىخواستند همهء آن را وارد كنند ، ولى هزينهاى كه براى اين كار تدارك شده بود ، كم آمد . همچنين گفتيم كه عبداللَّهبن زبير به هنگام بناى كعبه ، تمام حِجر را جزو كعبه كرد و حَجّاج حِجر را بارديگر جدا ساخت و كعبه را به همان صورتى كه در زمان قريش و پيامبر صلى الله عليه و آله بود ، باز گرداند و وضع ( كعبه و حِجر ) به همان صورت تا به امروز مانده است و قسمتى از حِجر جزو كعبه شده و قسمتى از آن خارج از كعبه قرار گرفته است . و دليل بر اين امر روايتى است كه در صحيحين و جاهاى ديگر از عايشه نقل شده كه گفت : رسولاللَّه صلى الله عليه و آله فرمود : اى عايشه ، اگر قوم تو فاصلهء نزديكى با شرك ( و بتپرستى ) نداشتند ، كعبه را خراب و با زمين يكسان مىكردم و يك درِ شرقى و
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، صص 65 - 64