متن مطلب او كه گوياى ثابت نبودن جاى مقاماست . وى پس از ذكر عمرهء مُكْثِربن عيسىبن فُلَيْتَه ، امير مكه ، در ماه رجب سال 579 ؛ همان سالىكه ابنجبير براى حج به مكه رسيد ، مىگويد : وقتى او ( مُكْثر ) طواف گزارد ، در ملتزم به نماز ايستاد . سپس به مقام آمد و پشت آن نماز خواند . مقام را براى او از كعبه بيرون آوردند و در گنبدى چوبين قرار دادند تاپشت آن نماز بگزارد . وقتى نمازش پايان يافت ، گنبد چوبى را از روى مقام برداشتند تا بتواند آن را لمس كند و برآن دست نهد و پس از آن ، گنبد روى مقام نهاده شد . « 1 » من ندانستم كه چه هنگام مقام را در گنبد به صورت فعلى ، ثابت كردند . اما در مورد گنبد آهنى كه روى مقام قرار گرفته و مقام درون آن گذارده شده است ، گمان مىكنم نخستين بار ، ملك مسعود والىِ يمن و مكه آن را ساخت .
فاصلهء مقام تا نقاط مختلف كعبه
در تاريخ ازرقى ، طى روايتى كه سند آن به خودش مىرسد ، آمده است : فاصلهء ميان ركن اسود ( ركنى كه حجرالأسود در آن است ) تا مقام ابراهيم عليه السلام بيست و نه ذرع و نه انگشت مىباشد و فاصلهء ميان ديوار كعبه از وسط تا مقام ، بيست و هفت ذرع و فاصلهء ميان شاذروان كعبه تا مقام ، بيست و شش ذرع و نيم و از ركن شامى تا مقام ، بيست و هشت ذرع و هفده انگشت است . سپس مىافزايد : فاصلهء مقام تاچاه زمزم ، بيست و چهار ذرع و بيست انگشت است . « 2 » قاضى عزالدينبن جماعه ، بنا بر آنچه دايىام از وى نقل كرده ، چنين مىگويد :
فاصلهء جلوى پنجرهاى كه مقام در آن است ، تا شاذروانِ كعبه ، بيست ذرع و دو سوم ذرع و يك هشتم ذرع به ذرع آهنى است كه پيشتر به آن اشاره داشتيم و برخى فاصلهها را كه ازرقى در اين مورد بيان كرده ، از نزديك اندازه گرفتيم كه از اين قرار بود :
هامش
( 1 ) - رحلهء ابنجبير ، ص 109
( 2 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، صص 85 و 86