طواف پس از نماز صبح يا عصر يا همزمان با طلوع و غروب خورشيد
در تاريخ ازرقى - با سندى كه به وى ختم مىشود - روايت شده كه گفت : از جدم ، از عبدالرحيمبن زيدِ عمى ، از پدرش ، از انسبن مالك و سعيدبن مسيب نقل كرده كه گفتهاند : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : دو طواف است كه هر مسلمانى آن را انجام دهد ، همهء گناهانش « 1 » هر اندازه كه باشد پاك مىشود ؛ طواف بعد از نماز صبح كه با طلوع خورشيد پايان يابد و طواف بعد از نماز عصر كه با غروب خورشيد ختم شود .
محبّ طبرى پس از آوردن اين حديث مىگويد : احتمال دارد كه مراد از بعد از نماز صبح و بعد از نماز عصر ، حتّى به اندازهء يك لحظه پيش از طلوع و غروب خورشيد باشد و تا يك هفته به درازا كشد . احتمال هم دارد كه منظور حضرت صلى الله عليه و آله پركردن اين فاصلهء زمانى با عبادت است كه چه بسا ، محتملتر هم باشد و گرنه مىفرمود : پيش از طلوع و پيش از غروب و بدين ترتيب اين حجتى است براى كسانى كه طواف در اين وقت را مكروه دانستهاند .
محبّ طبرى براى اين حديث ، اين عنوان را برگزيده است : « فضيلت طواف به هنگام طلوع و غروب خورشيد » . ازرقى نيز با اين عنوان آورده است : « در برترى طواف بر نماز » .
فاكهى گويد : محمدبن نصر مصرى از ايوببن سويد رملى ، از محمدبن جابر ، از عبداللَّهبن عمر نقل كرده كه گفت : خوشايندترين كارها براى پيامبر صلى الله عليه و آله به هنگام تشرّف به مكه ، طواف كعبه بود .
از پيامبر صلى الله عليه و آله حديثى نقل شدهكه دليل بر برترى طواف بر نمازاست ، ولىاين حديث قابل استناد نيست ؛ زيرا سندش ضعيف است و در ( سند ) آن يوسفبن سفر وجود دارد كه متروك است . « 2 » اين حديث پيش از اين ، در باب يازدهم آمد ( كه در اينجا تكرارش
هامش
( 1 ) - در تاريخ ازرقى اين عبارت هم اضافه شده است : همچون روزى كه از مادر زاده شده گناهانش پاكمىشود ، ج 2 ، ص 22
( 2 ) - الجرح و التعديل ، ج 9 ، ص 223