نماز آن را اعاده كرد يا هر وقت كه ممكن شد بايد قضايش را به جاآورد ، كه اصبغ بر همين عقيده است . در مورد اعادهء نماز نيز اختلاف هست كه آيا تنها كسى كه به طور سهو چنين كرده بايد نماز را اعاده كند - كه ابنحبيب و ابنيونس و ابنجماعه اين نظر را دارند - و يا اعم از آناستكه آگاهانه خوانده باشد يا ناآگاهانه و بايد آن را اعاده كند ؟ كه نظر قاضى عبدالوهاب و لخمى و ابنعتاب چنين است و نمازهاى مستحبى را نيز به نمازهاى واجب ملحق مىكنند ؛ و معتقدند كه آنها را نيز نبايد در كعبه به جا آورد . اين نمازهاى سنتى شامل نمازِ عيدين ، وَتْر ، دو ركعت فجر و دو ركعت طواف واجب است و اگر اين نمازهاى مستحبى در كعبه خوانده شود بنا به مذهب مشهور ، ثوابى در بر ندارد ، ولى بر نظر اشهب و ابنعبدالحكم ، مشمول ثواب مىشود .
حنبلىها در صحّت نماز واجب در كعبه ، اختلاف نظر دارند . رأى صحيحتر نزد آنان عدم صحّت نماز ( واجب ) در كعبه است . از نظر آنها نذرِ مطلق نيز حكم نماز را دارد ؛ آنان گفتهاند : اگر ( كسى ) نماز را در كعبه نذر كند ، درست است .
و در مورد صحت نماز مستحبى در كعبه ، در ميان آنها اختلاف است . نظر درستتر ، قائل به صحّت اين نماز است . از نظر حنبلىها ، نماز مستحبى در كعبه - بنا به دو روايت - مستحب يا جايز است . در مذهب شافعى در جواز نماز در كعبه - اعم از اين كه نماز واجب باشد يا مستحبى - اختلاف نظرى وجود ندارد . مقتضاى مذهب شافعى آن است كه انجام مستحبات در كعبه بهتر از انجام آنها در مسجد و خارج كعبه است . در مورد نماز واجب نيز چنين است مشروط بر آنكه نمازگزار ، اميدى به برگزارى نماز جماعت در بيرون كعبه نداشته باشد .
شافعى گويد : هر نماز واجبى را كه توفيق جماعت خواندن آن دست ندهد ، در جايى كه از همه جا بيشتر دوست دارم - يعنى كعبه - مىخوانم ؛ زيرا وقتى سرزمينها با نزديكى به آن ، فضيلت بيشترى مىيابند ، درون كعبه از هر جايى با فضيلتتر است .
مذهب ابوحنيفه قائل به جواز نماز مستحبى و واجب در كعبه است و خواندن نماز مستحبى در كعبه را جايز مىداند و از آنجا كه نماز در كعبه صحيح دانسته شده ، مىتوان
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: محمد مقدس
ص٣٠١