كعبه ، به اقتضاى نظر اكثر اهل مذهب - كه نهى وارد از پيامبر صلى الله عليه و آله را ، به نمازهاى پشت بام كعبه حمل مىكنند - جاى تأمل است .
ولى بنا بر رأى ابن عبد الحَكَم و موافقان او ، خواندن نماز مستحبى به طور مطلق در پشت بام كعبه درست است . حديث نهى از نماز - كه در « مسند » عبدبن حميد با سندى كه به خودش مىرسد و در باب نهم آمد - از اين قرار است : عبداللَّه بن يزيد مقرى از يحيىبن ايوب ، از زيدبن جَبِيره ، از داودبن حصين از نافع ، از ابنعمر نقل كرده كه گفت :
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نماز خواندن در هفت جا را نهى كرده است :
1 - جايى كه آشغال و زباله مىريزند ، 2 - كشتارگاه 3 - آرامگاه 4 - ميانهء راه ، 5 - حمام 6 - نشستگاه شتران 7 - پشت بام كعبه .
ترمذى از محمودبن غيلان « 1 » اين حديث را نقل كرده است . ابنماجه از محمدبن ابراهيم دمشقى و هر دو از مقرى نقل كردهاند . اين حديث نسبت به حديث ما ، يك درجه عالىتر و نسبت به روايتى كه با سماع از آنها نقل كرديم ، دو درجه عالىتر ( يعنى با دو حلقه سند كمتر ) است . و زيدبن جبيره متروك الحديث است . « 2 » اين حديث از طريق ديگرى در « سنن ابنماجه » با اسنادى به همان ويژگى ، روايت شده كه متن آن چنين است : علىبن داود و محمدبن ابىالحسن گفتهاند كه از ابوصالح ، از ليث ، از نافع ، از ابنعمربن خطّاب نقل است كه گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : هفت مكان است كه نماز ( گزاردن ) در آن جايز نيست : پشت بام كعبه ، قبرستان ، جاى زباله ، كشتارگاه ، حمام ، خوابگاه شتران و وسط جاده .
هامش
( 1 ) - شمارهء 346 در الصلاة ، باب « ماجاء في كراهية ما يصلّى إليه وفيه » . ترمذى گويد : اسناد اين حديث ، ضعيف است .
( 2 ) - در نسخهء چاپىِ عربى ، « زيدبن جبير » آمده كه ما آن را تصحيح كرديم ؛ زيرا ابنجبير محدّث ثقهاى است و « ابنجبيره » متروك الحديث است . نك : التاريخ الكبير ، ج 3 ، ص 390 ، شمارهء 1299 ؛ الجرح و التعديل ، ج 3 ، ص 559 ، شمارهء 2528 ؛ المعرفة و التاريخ ، ج 3 ، ص 138 ؛ المغنى في الضعفاء ، ج 1 ، ص 245 ، شمارهء 2264 ؛ الكاشف ، ج 1 ، ص 264 ، رقم 744 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 99 ، شمارهء 299 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 3 ، ص 400 ، شمارهء 736