شده بود نيز مرمّت گرديد و به همين مناسبت بر روى لوح مرمرينى كه برابر درِ كعبه قرار دارد ، نوشتهاى قرار داده شد كه در آن آمده است : « اين بنده محتاج درگاه خداوندى ملك اشرف برسباى « 1 » با مرمّت سنگهاى مرمرى اين خانه شريف و مطهّر ، در سال هشتصد و بيست و شش ، به خداى - عزّوجلّ - تقرب جست . » اين ملك اشرف ، همان والى ديار مصر و شام و حرمين در اين تاريخ بوده است .
از ديگر موارد تعمير ، بازسازى ستونى بود كه پس از درِ كعبه قرار داشت و دچار اندكى انحراف گرديده و باعث نگرانى شده بود كه ما به اتفاق گروهى از قضات مكه و نيز نمايندهء اعزامى از مصر ، براى عمارت مسجدالحرام همراه با تنى چند از بزرگان مكّه و آشنايان به كارهاى معمارى و بنا ، نشستيم و ستون مزبور را بررسى كرديم و دريافتيم كه اندكى منحرف شدهاست ، خداى را شكرگفتيم ( كه متوجه آن شديم ) و به صورت راست ودرست درآمد و به همان صورتىكه درآغاز بود ، محكمگرديد . امير و نمايندهء اعزامى كه از او سخن گفتيم ، جناب مستطاب مقبل قديدى ملكى اشرفى ، كار اصلاح اين ستون روز شنبه شانزدهم صفر سال هشتصد و بيست و شش آغاز شد و مرمّت و بازسازى سنگهاى مرمر ، طى چند روزى از همان ماه بود .
پس از ابنزبير و حجّاج ، از جمله قسمتهايى كه تعويض شد ، چارچوب درِ پايينى ( كعبه ) بود ؛ ازرقى مىنويسد : ( به جاى دو لنگهاى كه پيشتر بود ) ، يك قطعه از چوب ساج تهيّه گرديد . پاى اين در ، اينك از سنگ است كه نمىدانيم چه زمان قرار داده شده است .
همچنين موارد بسيارى از اين قبيل تعمير و مرمّت ، به دليل اين كه پيشينيان ثبت نكردهاند ، بر ما پوشيده مانده است . از آن جمله ، تعميرات و مرمّتهايى كه در خصوص شاذروان كعبه انجام گرفته ، و ما آنچه را دانستهايم در باب بعدى در قسمت مربوط به شاذروان ، بيان كردهايم .
بنا بر گفتهء فاكهى ، در مورد ستونها بايد گفت كه يكى از آنها را عوض كردند ؛ وى
هامش
( 1 ) - او سلطان مماليك در مصر و شام است كه در سال 825 به سلطنت نشست و در زمان وى ، قبرس فتح شد . او در سال 841 وفات يافت ( الضوء اللامع ، ج 3 ، ص 8 تا 10 ) .