از ديگر تعميرات صورت گرفته بر در كعبه ، دو يا سه پاره سنگ مرمر در ديوارهاى كعبه است كه اسحاقبن سلمه آنها را ( در تاريخ ياد شده ) پر كرد و با گچ آنها را دوباره كار گذاشت . اين را نيز ازرقى « 1 » آورده است . مواردى هم بوده كه پس از ازرقى صورت گرفته و آن عمارت مسقّف كعبه و پلكانى است كه هر دو را در سال پانصد و چهل و دو مرمّت كردند .
ديگر مرمّت سنگهاى مرمر آن - به احتمال قوى - در دههء پنجاه ( پنجم ) از قرن ششم است كه از جانب جمالالدين معروف به جواد وزير ، والى موصل صورت گرفت .
و ديگر ، كارى است كه در سال ششصد و بيست و نُه صورت گرفت ، ولى ندانستم كه در آن سال ، كعبه در معرض چگونه مرمّت يا تعميرى قرار گرفته است و آيا سقف ، كف يا ديوارهاى آن ؛ از جمله مثلًا سنگهاى مرمرش ، ترميم و بازسازى شدهاند ؟ اين تعمير به وسيلهء مستنصر عباسى صورت گرفت ؛ زيرا در ديوار يمانى كعبه از داخل ، سنگنوشتهء مرمرى وجود دارد كه بعد از « بسماللَّه . . . » ، روى آن نوشته شده است : « امام اعظم ابوجعفر منصور مستنصرباللَّه اميرالمؤمنين ، دستور عمارت خانهء كعبه را صادر فرمود . » و پس از دعا بهجان وى ، آمدهاست : « در سال 629 » .
همچنين بايد از تعمير و مرمّت سنگ مرمر كعبه به فرمان ملك مظفّر ، والىِ يمن ياد كرد كه به همين علّت نام وى در كعبه روى سنگ مرمرى در وسط ديوار غربى چنين آمده است : « بندهء نيازمند به رحمت پروردگار يوسف بن عمربن على بن رسول فرمان داد تا سنگهاى مرمرِ خانهء خدا نوسازى گردد » و پس از دعا براى او تاريخ شوال سال ششصد و هشتاد ، قيد شده است .
چسباندن سنگهاى مرمرى ديوارها كه بيم افتادن آنها مىرفت نيز در اواخر سال هشتصد و يك يا اوايل سال هشتصد و دو صورت گرفت .
همچنين پشت بام آن ، كه در نقاط بسيارى ( بر اثر فرسودگى ) ، آب باران به پايين
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، صص 306 و 307