در همان جا خانهاى با گِل و سنگ ساختند كه همچنان برجاست و آنها و كسانى كه بعد از ايشان آمدند ، آن را مرمّت كردند تا زمان نوح عليه السلام كه دنيا غرق گرديد و او جاى آن را عوض كرد ، تا اينكه براى حضرت ابراهيم عليه السلام آماده شد .
حافظ ابوالقاسم سهيلى « 1 » در فصلى كه به بناى كعبه اختصاص داده ، گويد : در طول زمان ، كعبه پنج بار بنا گرديد ؛ نخستين بار زمانى بود كه شيثبن آدم عليه السلام آن را بنا كرد .
به نظر من اين سخن با نظر پيشگفته ، در بارهء نخستين كسىكه كعبه را بنا كرد ، مخالف است . در آنجا يكى از ملائكه يا حضرت آدم عليه السلام به اين عنوان مطرح شده بود .
شايد علت اين كه برخى قائل به ساختن كعبه براى اولين بار به وسيلهء شيث فرزند آدم عليه السلام هستند ، اين باشد كه بناى كعبه با گِل و سنگ صورت گرفت ، حال آنكه بناى حضرت آدم عليه السلام تنها - بنا به آنچه در خبر بناى كعبه به وسيلهء حضرت آدم عليه السلام آمده - منحصر به اساس و پايهء خانه كعبه بوده و خداوند خانهاى را كه به گرد آن مىچرخيد ، نازل كرد و آن همان « بيتالمعمور » است كه دربارهاش سخن رفت و شايد هم همان خيمهاى باشد كه در خبر وهببن منبّه به آن اشاره شده .
چه بسا علت انتساب بناى كعبه به شيثبن آدم عليه السلام ، اين بوده كه وى - بنابر آنچه از وهببن منبّه روايت شده - وصىّ پدرش بوده است . ولى در مورد بناى كعبه به وسيلهء ابراهيم خليل عليه السلام اين امر چنان كه در قرآن كريم و سنت شريف آمده ، قطعى و مؤكَّد است و بنا بر گفتهء فاكهى به نقل از علىبن ابىطالب [ عليه السلام ] و يقينى كه شيخ عمادالدين بن كثير در تفسير خود بدان دارد و مىگويد خبرى از معصوم نيامده كه خانهء كعبه پيش از ابراهيم خليل ساخته شده ، حضرت ابراهيم نخستين كسى است كه خانهء كعبه را ساخته است .
در تاريخ ازرقى از ابناسحاق روايت شده كه وقتى حضرت ابراهيم خليل عليه السلام خانه كعبه را ساخت ، ارتفاع آن را نُه ذرع و عرض آن را ، از ركن اسود تا ركن شامى كه حجرالأسود در آنجاست ، سى و دو ذرع و فاصلهء ميان ركن شامى تا ركن غربى را
هامش
( 1 ) - الروض الأُنُف ، ج 1 ، ص 221