گفتند : عبداللَّه بن محمد مقدسى از على بن احمد حنبلى از محمد بن معمر قرشى و خواهر او عايشه و آنها به نقل از سعيد بن ابىرجاء از احمد بن محمد بن نعمان ، از ابوبكر محمدبن ابراهيم مقرى حافظ و او از اسحاق بن احمد خزاعى ، از محمدبن يحيىبن ابىعمر از عبدالرزاق از معمر از زهرى از ابىسلمه از ابوهريره نقل كرده كه گفت :
رسولخدا صلى الله عليه و آله در حزوره ايستاد و فرمود :
« دانستم كه تو بهترين سرزمين خدا و دوستداشتنىترين زمين نزد خدايى و اگر مردمان تو مرا بيرون نرانده بودند ، بيرون نمىرفتم . »
نسائى به نقل از سملة بن شبيب از عبدالرزاقبن همّام آن را آورده و اين روايت را به جاى آن ديگرى ، روايت عالى ( با رجال كمتر ) تلقى مىكنيم و احمد بن حنبل در مسند خود به نقل از عبدالرزاق و نيز از ابراهيم بن خالد صنعانى به نقل از رباح بن زيد از معمر از زهرى ، از ابىسلمه و به نقل از برخى صحابه همين حديث را روايت مىكند . حافظ ابوالفضل عسقلانى يادآور شده كه روايت معمر ، « شاّذ » است ؛ يعنى روايتى است كه از زهرى ، از ابىسلمه ، از ابوهريره نقل شده و او آن را به رسول خدا صلى الله عليه و آله نسبت مىدهد .
او مىگويد : ظاهراً اشكال اين حديث از عبدالرزاق است ؛ زيرا معمّر اسم صحابى را آنچنان كه در روايت رباح از وى شده است ، نياورده ، ولى عبدالرزاق اين سلسله را طى كرده و مىگويد : به نقل از ابوسلمه ، از ابوهريره ، سپس مىگويد : اگر چنين باشد معلوم مىشود كه حديث ابوهريره در اينجا ، اصالتى ندارد .
شبيه به همين حديث در سوّمين بخش از حديث مخلص سقاء بن ابىالفوارس و در المنتقى كه شامل هفت بخش است و نيز شبيه آن از حديث عبداللَّه بن رباح انصارى به نقل از ابوهريره روايت شده است و قاضى مفتى ابوبكربن الحسين شافعى به طور شفاهى در طيبه به نقل از احمدبن ابىطالب به آگاهىام رسانده و در كتاب محمدبن عبدالرحمان قضاعى مطلع شدم كه احمدبن ابىطالب ، بهطور شفاهى به وى خبر داده و گفته است كه احمدبن يعقوب مارستانى به وى اجازه داده و گفته كه ابوالمعالىبن النحاس از
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 151
مساهمون: محمد مقدس
ص١٥١