غير حرم تنها از سمت تنعيم وارد حرم مىشود ، منافات دارد . پيش از اين سخن ازرقى را در اين باره آورديم . گفتهء فاكهى كه از آن ياد كرديم نيز با آن تضاد دارد .
از دوستى شنيدم كه بيت شعر كمالالدين را با نقل آن از استادمان « دُميرى » چنين مىخواند :
وَمِن يَمَنٍ سَبعٌ و كرز لها اهتدى * لذلك سيل الحرم لم يعد بنيانه
و كرز كه در اين شعر بدان اشاره شده ، همان كرز بن علقمه خزاعى « 1 » است و اولين كسى هم نيست كه در اسلام اين نشان را نصب كرده است ؛ زيرا گروهى از صحابه ، پيش از وى اين كار را كرده بودند ؛ از جمله و بنا بر آنچه ازرقى « 2 » و فاكهى گفتهاند ، تميمبن اسد در سال فتح مكه به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله اين كار را كرده بود و نيز در زمان خليفه عمر ، حُوَيْطِب بن عبدالعُزّى و سعيدبن يربوع و مخرمة بن نوفل و ازهربن عوف زُهْرِيان هستند و در « اخبار مكهء » فاكهى از زبير بن به كار نقل شده كه صبيحة بن حارث بن جبلةبن عامربن كعببن سعيدبن تيم از قريشىهايى كه عمربن خطاب براى بازسازى نشانهاى حرم فرستاد و نيز در زمان عثمان ، حويطب بن عبد العزّى و سعيدبن يربوع و عبدالرحمان بن هرمز و گروهى از قريش ، به اين كار دست مىزدند . اينان بنا به نقل ازرقى و فاكهى ، هر ساله نشانها ( انصاب ) را بازسازى و مرمّت مىكردند . در كتاب ازرقى و فاكهى ، نامى از كرز به عنوان نصب كنندهء اين نشان وجود ندارد و اين مطلب را تنها ابن عبدالبرّ « 3 » ياد كرده و گفته است كه اين موضوع در زمان معاويه و در دورهء ولايت مروان بر مكه ، صورت گرفته است و من ندانستم كه استاد ما دُميرى چرا به كار نصب كرز اشاره كرده و از ديگران كه از وى مشهورتر بودهاند ، ياد نكرده است و بهتر آن بود كه مىگفت :
وَ مِن يَمَنٍ سَبعٌ تميم لها اهتدى * لذلك سيل الحرم لم يعد بنيانه
هامش
( 1 ) . درباره وى ، نك : « الجرح و التعديل » ، ج 7 ، ص 170 .
( 2 ) . اخبار مكه ، ج 2 ، ص 129 .
( 3 ) . الاستيعاب ، ج 3 ، ص 311 ( در حاشيه الاصابه ) .