اسلامى " همه و همه حضور داشتند . و همچون جريان محافظه كارى كه در اين ديدارها و نشستها شركت داشت و از آنها حمايت مىكرد ، " رئيس جمهور خاتمى " رهبر جريان اصلاح طلب نيز اصرار داشت كه با هر دو سوى هيئت نمايندگى الازهر يعنى " شيخ محمود عبدالغنى عاشور " ( نايب رئيس الازهر ) و " دكتر نصر فريد و اصل " ( مفتى جمهورى عربى مصر ) ديدار و گفتوگو داشته باشد تا به هر دو تأكيد كرده باشد كه به نظر وى اين ديدار تقويت كنندهء تسامح و اعتدال اسلامى است و پشتوانهء بسيار خوبى براى گفتوگوى تمدنها و اديان به شمار مىرود ؛ زيرا از خاستگاه وفاق ميان اهل سنت و شيعه برمىخيزد . همچنانكه " آيت الله هاشمى رفسنجانى " رئيس جمهور سابق ايران نيز با سخنرانى مهمى در نشستهاى كنگره شركت كرد . او در اين سخنرانى ، بر نقش " ازهر شريف " كه شصت سال پيش كوششهاى خالصانهاى براى " تقريب مذاهب اسلامى " بهعمل آورد ، انگشت گذارد . نقشى كه از سوى شمارى از شيوخ بزرگ الازهر از جمله و پيشاپيش همه " شيخ عبدالمجيد سليم " ، " شيخ المراغى " و " شيخ محمود شلتوت " و روابط و گفتوگوهاى وى با " آيت الله العظمى حضرت آقاى بروجردى " بزرگترين مرجع شيعهء در زمان خود ادامه يافت و سرانجام به صدور فتواى تاريخى " شيخ محمود شلتوت " در سال 1961 براى تأكيد نخستين باره بر جواز تعبّد مسلمانان بر مذهب شيعهء اماميه انجاميد ؛ فتواى شجاعانهاى كه ديوارهاى انزواى شيعه را فروريخت و عهد جديدى را ميان اهل سنت و شيعه گشود و " الازهر " را در نگاه رهبران شيعه نماد تسامح و تساهل اسلامى تصوير كرد .
خلاصه اينكه همهء جريانات سياسى در ايران ، از نقش دوبارهء " الازهر " براى پيگيرى تلاشهاى ناتمام و كوششهاى مجدّد براى " تقريب مذاهب اسلامى " در پيوند با كوششهاى تاريخى كه در شصت سال پيش آنها را آغاز كرد ، استقبال كردند ؛ زيرا مسلمانان بنا به سخنان " آيت الله خامنهاى " بيش از هر زمان ديگرى نيازمند وحدت بخشيدن به صفوف خود در زمانهاى هستند كه پيمانها و اتحاديههاى بزرگ و بينالمللى حافظ منافع قدرتهاى بزرگ است ، حال آنكه منافع مسلمانان باتوجه به
قصة التقريب ، أمة واحدة ، ثقافة واحدة ( سرگذشت تقريب يك فرهنگ ؛ يك امت ) ( فارسى ) — صفحة 505
مساهمون: خسرو شاهى
ص٥٠٥