كه در سطوح مختلف صورت گرفت ، تحقق يافت و براى همگان روشن شد كه استعمارگرانى كه اختلاف و تفرقه را وارد انديشههاى ما كردهاند چه نقش وحشتناكى را بازى كرده بودند ، مىتوان گفت : اين تصور كاملًا روشن شد و از نظر ملت ايران در همهء سطوح مردمى و سياسى و نزد علماى دينى و روحانيونى كه مردم را رهبرى مىكنند و نفوذ بسزايى درميان آنهادارند ، به ميزان 180 درجه تغيير پيدا كرد . و بر همگان مسلّم گشت كه مصر نيز - خداى را شكر - همه گونه خيرى با خود دارد و هيچ طرف بيگانهاى بر آن تأثيرى ندارد و سخنش در اختيار خودش و رهبران سياسى و دينى آناست و هيچ كس جز خداوند متعال بر آن دستى ندارد . حقيقت آناست كه اين ديدار نتايجى را تحقق بخشيد كه طى دهها سال گذشته ، بهدست نيامده بود .
* آيا در اين كنگره مسئله وحدت بخشيدن به آغاز ماههاى قمرى در جهان اسلام نيز مطرح شد ؟
آرى ! در حاشيه كنگره مطرح شد و ما متوجه شديم كه آنها در هر چيزى كه به تقريب بينجامد با ما كاملًا همعقيدهاند ، آنها گزارشها ودادههاى بيشترى در اين باره مىخواستند . آنچه مايلم بر آن انگشت بگذارم اينكه بايد همهء قدرتهاى مادى و معنوى [ در كشورهاى ما ] در جهت تحقق اين هدف و از ميان برداشتن عوامل بازدارنده اين نزديكى و نيز تلاش به هر وسيله و از هر راه براى تحقق نزديكى سياسى و از سرگيرى كامل روابط در اسرع وقت هم در اينجا و هم در آنجا و در هر نقطه جهان ، بهكار گرفته شود ، زيرا اين نزديكى و همدلى است كه بر همهء اختلافهاى فرعى چيره مىشود و آنها را زايل مىسازد .
قصة التقريب ، أمة واحدة ، ثقافة واحدة ( سرگذشت تقريب يك فرهنگ ؛ يك امت ) ( فارسى ) — صفحة 502
مساهمون: خسرو شاهى
ص٥٠٢