دست او [ " آيت الله قمى " ] و با كمك شمارى از شيوخ الازهر و نيز صدور ماهنامهاى كه در آن شمارى از علماى شيعه و سنى قلم مىزدند و . . . به وسيله او صورت گرفت و همو بود كه به كوششهاى خود ادامه داد تا سرانجام با صدور فتواى تاريخى " شيخ محمود شلتوت " در سال 1961 م . نه ( 9 ) سال پس از پايان حكمرانى ملك فاروق ، به بار نشست .
بههر حال ، روشن است كه كوششهاى " تقريب " در صورت هم داستان نبودن علماى شيعه و اهل سنت در آن زمان مبنى بر اينكه " تقريب " دو مذهب به معناى ادغام آنها در يكديگر يا ذوب مذهبى در مذهب ديگر نيست ، با موفقيت قرين نمىشد . اين " تقريب " به معناى گسترش بخشيدن به گسترهء مورد اتفاق شيعه و اهل سنّت است كه 95 % از كل مسائل اساسى و فرعى اسلام را شامل مىشود و نيز پذيرش گسترهء اختلافى باقى ماندهاى است كه بهعنوان اجتهاد پيشوايان هر مذهبى تلقى مىگردد و بايد متناسب با شرايط اجتماعى پيروان هر مذهب و با توجه به ويژگىهاى هر كدام ، بدان پرداخته شود . با اينحال ، فتواى " شيخ محمود شلتوت " راه را براى هر مسلمان جهت پيروى از هر مذهبى كه اصول صحيحى دارد ، گشود كه به معناى جواز انتقال از هر مذهب به مذهب ديگر است . در شهر مقدس " قم " مراجع بزرگ شيعه كه در حوزهها و مدارس علميهاى كه پيرامون بارگاه حضرت معصومه فاطمه ، نوهء امام جعفر صادق « 1 » [ ع ] ساخته شدهاند ، زندگى مىكنند . و شمار بزرگى از طلبهها كه از چهل هزار نفر بالغ مىشوند ، از ايشان تقليد مىكنند . در اين شهر ، كتابخانههاى قديمى با داشتن شمار بزرگى از نسخههاى كم ياب خطى و نيز بازارهاى پر از طلبههاى حوزهء علميه و آرامگاه و بارگاه شمارى از آيات عظام و مراجع و هزاران تن از مجتهدان در يك چارچوب تشكيلاتى از هر كدام از دستگاههاى مراجعى كه براى خود مؤسسات
هامش
( 1 ) . بانو فاطمه معصومه ( سلام الله عليها ) كه به دليل پرهيزگارى و پارسايى شديد بدين نام ناميده شده است ، دختر امام موسى الكاظم و فرزند امام جعفر صادق ( ع ) است .