* آيا " تقريب " دينى ميان مصر و ايران به عنوان انعكاسى از مواضع سياسى نزديك ميان دو كشور در اين روزهاست ؟
من معتقدم كه نزديكى سياسى فعلًا هم وجود دارد و ما آنچه در رهبران سياسى ايران لمس كرديم رغبت شديد نسبت به برقرارى روابط نزديك ميان دو كشور است . همچنانكه مىدانيم نزديكى اصلى ، نزد يكى ميان ملتهايى است كه مبتنى بر نزديكى دينى و عقيدتى است كه كار را براى حاكمان و رهبران سياسى در جهت نزديكى در همهء عرصههاى ديگر سادهتر مىسازد ، زيرا اگر اين همدلى و پيوند از عقايد و فرهنگ و ميراث اجتماعى ميان ملتها سرچشمه نگرفته باشد ، به دشوارى مىتوان به توافق سياسى دست يافت ، بزرگترين دليل آن نيز وضع اسراييل است . ما روابط سياسى و ديپلماسى با اسراييل داريم ، ولى اين روابط كاملًا منجمد است و از نظر ملتها كمترين ارزشى ندارد ، چون موانع بسيار جدّى ميان دو ملت وجود دارد ؛ بنابراين مهم نزديكى و ديدار سياسى نيست ، بلكه مهم روابط مردمى ، فرهنگى و دينى متين واصيلى است كه همهء تفاوتها را از ميان برمىدارد .
* توصيههاى كنگره تقريب مذاهب اسلامى چه بود ؟
جملگى در رابطه با هدف اين كنگره بود . ما سعى مىكنيم اين نزديكى را در راستاى تحقق هدف مورد نظر همهء ما در تداوم روابط ميان ملل اسلامى در عرصههاى فرهنگى و اجتماعى و اقتصادى و سياسى كه وحدت امت اسلامى را تحقق بخشد و به تشكيل بازار مشترك اسلامى بينجامد ، . روزبه روز افزونتر سازيم .
* با توجه به اينكه براى نخستين بار است كه چنين هيئت بزرگى از " الازهر " و " مجمع پژوهشهاى اسلامى " ( مصر ) به ايران سفر مىكند ، چه توضيحى داريد ؟
زمينه در آنجا بسيار مهيا شده است و در عين حال شرايطى كه امت اسلامى در آن وجود دارد ايجاب مىكرد كه هيئت مصرى در اين سطح علمى بسيار بالا حضور يابند . هدف از اين امر مهم تحقق يافت و به بسيارى از توهماتى كه وجود داشت ، پايان بخشيد . اينكار با مقالات و گفتوگوها و ديدارها و بحثها و گردهمايىهايى
قصة التقريب ، أمة واحدة ، ثقافة واحدة ( سرگذشت تقريب يك فرهنگ ؛ يك امت ) ( فارسى ) — صفحة 501
مساهمون: خسرو شاهى
ص٥٠١