امام رضا ( ع ) فرمود : موسى بىخبر و در فاصلهء ميان مغرب و عشاء وارد يكى از شهرهاى فرعون شد ، در آنجا دو مردى را ديد كه يكى از دوستدارانش و ديگرى از دشمنانش با يكديگر در نبرد بودند . آن كس كه از دوستداران بود از حضرت موسى عليه آن ديگرى كمك خواست موسى نيز به حكم خداوند ، مشت سختى بر وى زد كه جان سپرد و فرمود اين از كار شيطان است يعنى نه كار موسى بلكه جنگ و دعواى آنها كارى شيطانى است . مأمون گفت : پس معناى آيهء
رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي
چيست .
امام ( ع ) فرمود : فاغفر لي يعنى مرا از دشمنانت پاس دار تا مبادا بر من چيره شوند و بكشند .
مأمون گفت : معناى اين سخن موسى به فرعون چيست كه مىگويد :
فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ
. امام رضا ( ع ) فرمود : وقتى موسى نزد فرعون آمد فرعون به او گفت :
« فعلت فعلتك التى فعلت و انت من الكافرين » و موسى گفت : « فعلتها اذا و انا من الضالين » ( و كردى كردهء خويش را و تو به نعمت من از ناسپاسانى گفت : آنچه گفتى كردم و در آن وقت من از گمراهان بودم - گمراه بودم تا اينكه به يكى از شهرهاى تو رسيدم - )
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ
تا آنكه از ميان شما گريختم چونكه از شما ترسيدم پس آن پروردگارم به من دانش بخشيد و مرا از پيغمبران كرد ( و به تو فرستاد ) خداوند به پيامبرش محمد ( ص ) نيز فرموده :
أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى
( يعنى اينكه مردم ترا تنها يافتند و به سوى تو روى آوردند )
وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى
( يعنى كه گمراه بودند و آنگاه ترا شناختند ) و وجدك عائلا فأغنى ( يعنى كه ترا فقير ديد و ناتوان و توانايت ساخت و دعايت را مستجاب نمود ) .
مأمون از ايشان دربارهء آيهء
حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جاءَهُمْ نَصْرُنا
پرسيد : مأمون بر اين شبهه بود كه در آيه نسبت يأس از يارى خدا به پيامبران داده شده حال آنكه خداوند وعدهء يارى به آنها داده و يأس از خدا همچنانكه در اين داريم
وَ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ
در شمار معصيتهايى است كه خداوند آن را با كفر در يك كفه گذارده است . و چگونه مىشود دل پيامبرى كه خداوند او را براى رسالتش برگزيده دچار يأس گردد حال آنكه به نص آيه ، چنين يأسى تنها از كافران ، سر مىزند .
امام ( ع ) در پاسخش فرمود : يأسى كه در آيه آمده از يارى خداوند كه به پيامبرش وعده كرده نيست بلكه از ايمان قوم هر پيامبرى به او و تصديق رسالت وى